تأثیر برنامه یوگا بر کیفیت زندگی بیماران مبتلا به سرطان پستان تحت شیمی‌درمانی: یک کارآزمایی بالینی  فریدخت یزدانی[1]  تاریخ دریافت 25/02/1393 تاریخ پذیرش 31/04/1393  چکیده  یش‌زمینه و هدف: سرطان پستان یکی از مشکلات مهم سلامتی زنان ایرانی است که در حال افزایش می‌باشد و در تمام موارد بر کیفیت زندگی بیماران به درجات مختلف تأثیر می‌گذارد. این مطالعه به بررسی تأثیر برنامه کوتاه‌مدت یوگا بر کیفیت زندگی بیماران مبتلا به سرطان پستان تحت شیمی‌درمانی در یک مرکز درمانی سرطان می‌پردازد.  مواد و روش‌ها: مطالعه حاضر یک کارآزمایی بالینی دومرحله‌ای قبل و بعد از مداخله بود. 40 بیمار زن مبتلا به سرطان پستان در بخش شیمی‌درمانی بیمارستان سیدالشهدا "ع" اصفهان مورد بررسی قرار گرفتند. جلسات یوگا در فاصله 8 هفته به مدت 75 دقیقه روزهای زوج هر هفته اجرا می‌شد. ابزار جمع‌آوری داده‌ها مشتمل بر پرسشنامه مشخصات جمعیتی و درمانی؛ و پرسشنامه کیفیت زندگی سازمان پژوهش و درمان سرطان اروپا و پرسشنامه استاندارد اختصاصی جهت بررسی کیفیت زندگی در مبتلایان به سرطان پستان بود که به‌صورت مصاحبه چهره به چهره با بیماران توسط یک متخصص انکولوژی، طی 3 ماه از ابتدای خرداد تا پایان مردادماه 1391 تکمیل گردید.  یافته‌ها: میانگین نمره کلی کیفیت زندگی قبل از مداخله در گروه یوگا 6/49 با انحراف معیار 3/1 تعیین شد که بعد از مداخله، نمره 34/1 ± 7/81 را به خود اختصاص داد. هشت هفته پس از اتمام برنامه یوگا در گروه یوگا نسبت به گروه کنترل، در تمامی مقیاس‌های عملکردی کیفیت زندگی عمومی، افزایش و در مقیاس‌های علامتی، کاهش مشاهده شد که این تغییرات در مقیاس عملکرد شناختی (033/0=p) و مقیاس‌های علامتی خستگی (009/0=p) و تهوع و استفراغ (039/0=p) و اختلال خواب (001/0=p) و عوارض جانبی درمان (030/0=p) ازنظر آماری معنی‌دار بود. درمجموع، گروه یوگا بهبودی قابل‌ملاحظه‌ای را نشان دادند.  بحث و نتیجه‌گیری: نتایج، نقش بالقوه یوگا را بر بهبود کیفیت زندگی نشان می‌دهند؛ بنابراین از برنامه یوگا می‌توان به‌عنوان یک روش مؤثر، راحت و کم‌هزینه در ارتقاء کیفیت زندگی این دسته از مددجویان در مراکز درمانی و مراقبتی - حمایتی مربوط به آن‌ها استفاده نمود.  کلیدواژه‌ها: یوگا، کیفیت زندگی، سرطان پستان، شیمی‌درمانی، پرستاری  مجله دانشکده پرستاری و مامایی ارومیه، دوره دوازدهم، شماره ششم، پی‌درپی 59، شهریور 1393، ص 453-444  آدرس مکاتبه: اصفهان، نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف‌آباد، دانشکده پرستاری و مامایی، گروه پرستاری، تلفن 03142292583   نمابر: 03142291112  Email: f-yazdani@pnu.iaun.ac.ir   شماره کارآزمایی بالینی: IRCT2013071513998N1      [1] مربی، گروه پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد، اصفهان، ایران      

واژه‌های کلیدی: یوگا، کیفیت زندگی، سرطان پستان، شیمی‌درمانی، پرستاری