تأثیر آساناها و سبک زندگی بر اساس یوگا بر مشکلات خواب زنان در دوره پیش یائسگی     دکتر فیروزه سپهریان [1]     تاریخ دریافت 11/07/1390 تاریخ پذیرش13/09/1390     چکیده   پیش زمینه و هدف: پیش یائسگی مرحله‌ای از زندگی زن است که سال‌ها قبل از یائسگی شروع می‌شود. زمانی که تخمدان‌ها به تدریج استروژن کمتری را تولید می‌کنند. عوامل متعددی، خواب زن را در مرحله پیش یائسگی مختل می‌کنند. بسیاری از درمانگرها برای درمان مشکلات خواب از مجموعه درمان‌های جسمانی، روانی مانند دارو درمانی و درمان‌های شناختی رفتاری استفاده می‌کنند و عده‌ای نیز روش‌های مکمل مانند ورزش و از جمله ورزش یوگا را مفید می‌دانند. هدف از مطالعه حاضر بررسی تأثیر تمرین و سبک زندگی بر اساس یوگا بر مشکلات خواب زنان در مرحله پیش یائسگی می‌باشد.   مواد و روش کار: به منظور دست یافتن به اهداف مطالعه، از بانوان 40 تا 50 ساله که به کلاس‌های یوگا مراجعه کرده بودند، خواسته شد که به پرسش‌نامه کیفیت خواب پیتسبورگ ( PSQI ) پاسخ دهند. سپس20 نفر از آنان که بر اساس پرسش‌نامه و مصاحبه بالینی کیفیت خواب پایین داشتند به عنوان نمونه مورد مطالعه انتخاب شدند. گروه کنترل بانوان غیر ورزشکاری بودند که با گروه آزمایشی از نظر وضعیت اجتماعی و اقتصادی، علائم پیش یائسگی و کیفیت خواب همتا شدند. بر این اساس، کل نمونه مورد مطالعه را 40 نفر تشکیل دادند.   گروه آزمایشی هفته‌ای سه جلسه یک و نیم‌ساعته به مدت ده هفته سبک زندگی و تمرینات یوگا را انجام دادند. بعد از اتمام جلسات مجدداً پرسش‌نامه کیفیت خواب پیتسبورگ برای هر دو گروه اجرا شد. به منظور تجزیه و تحلیل داده‌ها از روش‌ها و فن‌های آماری توصیفی و استنباطی مختلف از جمله روش‌های آماری میانگین، انحراف استاندارد، تحلیل کواریانس و آزمون تی مستقل استفاده شد .   یافته‌ها: نتایج نشان داد که اختلال خواب و اختلال در عملکرد روزانه در دو گروه به طور معنی‌داری متفاوت بود. ولی در زیر مقیاس تأخیر در به خواب رفتن بین دو گروه آزمایشی و کنترل تفاوتی مشاهده نشد.   بحث و نتیجه گیری: نتیجه مطالعه حاضر نشان داد که سبک زندگی و آساناهای یوگا در بهبود اختلال خواب زنان در مرحله پیش یائسگی موثر می‌باشد.   کلید واژه‌ها: مشکلات خواب، پیش یائسگی، یوگا     دوماهنامه دانشکده پرستاری و مامایی ارومیه، دوره دهم، شماره اول، پی در پی 36، فروردین و اردیبهشت 1391، ص 48-41     آدرس مکاتبه : دانشکده علوم و تربیت بدنی دانشگاه ارومیه، تلفن: 09141451889   Email: F_Sepehrian@yahoo.com   [1] استادیار دانشکده علوم و تربیت بدنی دانشگاه ارومیه