en منبع کنترل سلامت در زنان مبتلا به دیابت بارداری پرستاری Nursing پژوهشي Research   منبع کنترل سلامت در زنان مبتلا به دیابت بارداری     رویا ضرابی [1] ، لیلی رحمت نژاد [2] ، دکتر فریده باستانی [3] *     تاریخ دریافت: 15/06/1391 تاریخ پذیرش: 15/08/1391   چکیده   پیش زمینه و هدف: یکی از مسائلی که بارداری را تحت تأثیر قرار داده و منجر به پیامدهای نامطلوب می‌شود دیابت حاملگی است. در درمان و کاهش عوارض دیابت حاملگی ، عوامل روان‌شناختی، همچون منبع کنترل سلامت درونی و برونی از عوامل مهم در میزان حس مسئولیت در کنترل بیماری و حفظ سلامت و خود مراقبتی و خود کنترلی می‌باشد. این پژوهش با هدف تعیین منبع کنترل سلامت ( در ابعاد درونی و برونی) در زنان مبتلا به دیابت بارداری انجام شده است.   مواد و روش کار: این پژوهش، یک مطالعه همبستگی توصیفی است . جامعه پژوهش را کلیه مادران باردار مبتلا به دیابت حاملگی که دارای معیارهای ورود به مطالعه بودند تشکیل می‌دادند. حجم نمونه پژوهش 100 نفر برآورد شد که با روش نمونه گیری مستمر از چهار مرکز آموزشی و خدمات درمانی انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه بود. برای کسب اعتبار علمی ابزار از روش اعتبار محتوا و برای پایایی ابزار از آلفای کرونباخ استفاده شد. داده‌ها با نرم افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. از آزمون ANOVA یک طرفه و T-test استفاده گردید.   یافته‌ها: بر اساس یافته‌ها 46درصد از مادران باردار، دارای منبع درونی پایین و 54درصد دارای منبع درونی بالا و معتقد به تأثیرِ خودِ فرد بر سلامتی بودند. لیکن از ابعاد کنترل سلامت، به طور کلی و با محاسبه z-score ، منبع کنترل برونی پزشک از بالاترین فراوانی برخوردار بود. از ابعاد منبع بیرونی کنترل سلامتی ( شانس، پزشک و دیگران) امتیاز کسب شده از شانس 50درصد پزشک 61درصد و دیگران 50درصد بود.   بحث و نتیجه گیری: از آن جایی که فراوان‌ترین بعد منبع کنترل سلامت، اعتقاد به پزشک بود، لذا رسالت سنگین پزشکان و ارتباط درمانی گروه پزشکی با بیماران و مددجویان در تأثیرگذاری بر سلامتی و خود کنترلی آنان مورد تاکید می‌باشد. همچنین با توجه به وجود ارتباط بین منبع کنترل شانس با سطح تحصیلات، به این معنی که با افزایش سطح تحصیلات، میزان اعتقاد به شانس کاهش می‌یافت، به طوری که افراد دانشگاهی، منبع کنترل "شانس" را در حد پایین تری نسبت به اکثر افراد بی سواد، دارا بودند. لذا این نکته می‌بایست به طور جدی در استراتژی‌های آموزش بهداشت و خود مراقبتی بیماران مبتلا به دیابت حاملگی مد نظر قرار گیرد.   کلید واژه‌ها: بارداری، منبع کنترل سلامت، دیابت حاملگی   این مقاله برگرفته از پایان نامه کارشناسی ارشد می باشد.     مجله دانشکده پرستاری و مامایی ارومیه، دوره یازدهم، شماره اول، پی در پی 42، فروردین 1392، 82-72     آدرس مکاتبه : تهران، میدان توحید، دانشکده پرستاری مامایی دانشگاه علوم پزشکی تهران ، تلفن: 61054301-021     Email: faridehbastani@yahoo.com   [1] کارشناس ارشد مامایی دانشگاه علوم پزشکی تهران   [2] کارشناس ارشد مامایی دانشگاه علوم پزشکی ارومیه   [3] عضو هیات علمی، دانشیار دانشکده پرستاری مامایی دانشگاه علوم پزشکی تهران(نویسنده مسئول)   Investigating health locus of control among women with gestational diabetes and its relationship with demographic variables     Zarrabi R [1] , Rahmatnezhad L [2] , Bastani F [3] ó     Received: 05 Sep, 2012 Accepted: 02 Dec, 2012   Abstract   Background & Aims : Gestational diabetes is one of the common conditions which entails high risk pregnancies and leads to adverse pregnancy outcomes. Regarding treatment and reduction of complications and adverse pregnancy outcomes, psychological variables such as internal and external health locus of control has important role in self care and self control of gestational diabetic women. Therefore, the purpose of this study is to determine health locus of control among women with gestational diabetes and its relationship with demographic variables.   Materials & Methods : A descriptive correlational design was used in the study. One hundred pregnant women with the diagnosis of gestational diabetes in their last month gestational age were continuously recruited from four educational hospitals and health centers. The instrument for data collection was a questionnaire. Regarding validity and reliability of the instrument, we used content validity and Chronbach’s alpha for internal consistency. Descriptive statistics and data analyses were performed using the SPSS statistical software for Windows.   Result : In this study, 46% of the subjects had low internal health locus of control, 54% high locus of control with responsibility on their health. Also the different dimensions of external locus of control were consisted of chance, doctors and others. Fifty percent of the subjects had low external locus of control (chance), 39% high locus of control, 61% low external locus of control (doctors), 50% high locus of control (doctors), 50% low external locus of control (others) and 50% high external locus of control. In general, with the calculation of z score, the highest frequency of the different aspects of health locus of control was doctors. There were significant relationships between locus of control and some demographic variables.   Conclusion: According to the study, doctors as the highest frequency of the dimensions of external health locus of control has significant role on the patients’ health and diseases. Therefore the therapeutic relationships between doctors and clients could be important. Also, there was a significant relationship between external health locus of control (chance) and the subjects’ educational status. It seems that this factor should be considered in health education and self care strategies, especially in women with gestational diabetes.   Key words: Pregnancy, Health Locus of Control , Gestational Diabetes     Address: Tohid Sq, Faculty of Nursing & Midwifery Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran.   Tel: (+98) 2161054301, Fax : (+98) 2166904252 Email : faridehbastani@yahoo.com & f-bastani@sina.tums.ac.ir   [1] MSc of Midwifery, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran   [2] MSc of Midwifery, Urmia University of Medical Sciences, Urmia, Iran   [3] Associate Professor, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran (Corresponding Author)*    0 0 http://unmf.umsu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-257&slc_lang=en&sid=1 R. Zarrabi رویا ضرابی 10031947532846004358 10031947532846004358 No L. Rahmatnezhad لیلی رحمت نژاد 10031947532846004359 10031947532846004359 No F. Bastani فریده باستانی 10031947532846004360 10031947532846004360 Yes