en تأثیر اجرای برنامه‌ی خودمراقبتی اورم بر توان خودمراقبتی سالمندان پرستاری Nursing پژوهشي Research   تأثیر اجرای برنامه‌ی خودمراقبتی اورم بر توان خودمراقبتی سالمندان     لیلا هاشملو [1] ، دکتر معصومه همتی مسلک پاک [2] ٭ ، دکتر حمیدرضا خلخالی [3]     تاریخ دریافت 13/09/1391 تاریخ پذیرش 24/11/1391     چکیده   پیش زمینه و هدف: افزایش جمعیت سالمندان به خصوص در کشورهای در حال توسعه با مشکلات اقتصادی، اجتماعی و بهداشتی فراوانی همراه است . بهره‌گیری از نظریه‌های‌ پرستاری به ویژه نظرِیه اورم می تواند در ارتقاء توان خودمراقبتی این افراد موثر باشد. این مطالعه به منظور تعیین تأثیر اجرای برنامه‌ی خودمراقبتی اورم بر توان خودمراقبتی سالمندان ساکن در خانه‌های سالمندان ارومیه انجام شد.   مواد و روش کار : پژوهش حاضر، مطالعه‌ای نیمه تجربی از نوع قبل و بعد می‌باشد. 50 نفر از سالمندان که شرایط ورود به مطالعه را داشتند به صورت سرشماری انتخاب شدند و به طور تصادفی به دو گروه کنترل(25) و تجربی(25) تقسیم شدند. ابزار گردآوری اطلاعات ، پرسشنامه نیازسنجی بر اساس مدل اورم و پرسشنامه توانایی خودمراقبتی سالمندان بود. در گروه مداخله برنامه خودمراقبتی به مدت 6-4 جلسه 45-30 دقیقه‌ای بر اساس نیازهای خودمراقبتی اجرا شد. توانایی خود مراقبتی در دو مرحله، قبل و 1 ماه بعد از اجرای برنامه خودمراقبتی به وسیله پرسشنامه توانایی خودمراقبتی سنجیده شد. تحلیل داده‌ها با نرم افزار SPSS ویرایش 16 و با استفاده از آزمون‌های آماری توصیفی و استنباطی انجام شد.   یافته‌ها: نتیجه آزمون خی دو نشان داد که تفاوت آماری معنی‌داری در دو گروه کنترل و مداخله از نظر سطوح نیاز وجود ندارد (76/0= P ). مقایسه اختلاف میانگین‌های توانایی خودمراقبتی قبل و بعد از مداخله در دو گروه تفاوت آماری معنی‌دار نشان داد (014/0 P = ). به عبارت دیگر اجرای برنامه خودمراقبتی اورم باعث ارتقاء توان خودمراقبتی در سالمندان شده بود.   بحث و نتیجه گیری: اجرای برنامه خودمراقبتی اورم تأثیر مثبتی در افزایش توان خودمراقبتی سالمندان داشت. بنابراین توصیه می‌شود ارائه دهندگان مراقبت‌های بهداشتی و پرستاران با تقویت خودمراقبتی در این افراد بر اساس تئوری‌های پرستاری و برنامه ریزی مراقبتی باعث بهبود توانایی خودمراقبتی در افراد سالمند ساکن خانه‌های سالمندان شوند.   کلیدواژه‌ها: مدل خودمراقبتی اورم، توان خودمراقبتی، سالمندان     مجله دانشکده پرستاری و مامایی ارومیه، دوره یازدهم، شماره دوم، پی در پی 43، اردیبهشت 1392، 126-119   این مقاله برگرفته از پایان نامه کارشناسی ارشد می باشد.     آدرس مکاتبه: دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی ارومیه؛ تلفن: 2754961-0441     مقدمه پدیده سالمندی یکی از مراحل طبیعی عمر انسان می‌باشد که با تولد شروع شده و با پیر شدن خاتمه یافته ( 1 ) و منجر به تغییرات فیزیولوژیکی، روانی و اجتماعی می‌شود ( 2 ) . در کشورهای توسعه یافته سن 65 سالگی را که در آن فرد شرایط دریافت حقوق بازنشستگی را پیدا می‌کند به عنوان شروع   سالمندی در نظر می‌گیرند. در برخی از کشورها سن 60 سالگی مقبول می‌باشد. سازمان ملل متحد نیز سن 60 سالگی را به عنوان نقطه برش پذیرفته است. ( 3 ) . ورود فرآورده‌های فنی، پیشرفت‌های پزشکی و بالا رفتن سطح بهداشت همگی افزایش طول عمر و به دنبال آن افزایش تعداد سالمندان را به همراه داشته است ( 4 ) . Email : Hemmati_m@umsu.ac.ir   [1] دانشجوی کارشناسی ارشد پرستاری مراقبت‌های ویژه، دانشکده پرستاری و مامایی ارومیه   [2] دکترای آموزش پرستاری، استادیار دانشگاه علوم پزشکی ارومیه (نویسنده مسئول)   [3] دکترای آمار حیاتی، استادیار دانشگاه علوم پزشکی ارومیه   The effect of Orem self-care program performance on the self- care ability in elderly     Hashemlo L [1] , Hemmati Maslakpak M [2] *, Khalkhali H [3]     Received: 3 Dec , 2012 Accepted: 12 Feb , 2013     Abstract:   Background & Aims : Increase in the rate of elderly population in developing countries can cause emotional, social and health problems. Using nursing theories especially Orem theory could be effective in self care ability improvement. The aim of this study was to evaluate the effect of self-care program performance based on the Orem frame work on the self- care ability in elderly resident in Urmia Nursing home.   Materials & Methods : This research is quasi experimental study. 50 elderly people were randomly selected through census who met inclusion criteria. They were divided into two groups as control (25) and intervention (25). Data collection tools were Self care Ability Scale for the Elderly and self care needs questionnaire. Self care programs were held as 4-6, 30-45 minutes sessions based on their self care needs for experimental group. Self care ability was evaluated by Self care Ability Scale for the Elderly before and after one month of self care program. Data were analyzed with SPSS software version 16, using descriptive and inferential statistical testes.   Result : Result showed that there is no significant difference between the two groups in self care needs mean scores before intervention (P=0/76). The difference between the means in the two groups was significant (P=0/014), i.e., Orem Self -Care program improved Self-care ability of elderly.   Conclusion: Performing Orem Self Care program had a positive influence on improving Self-care ability of elderly. Therefore it is suggested that health care planner and nurses should reinforce self care in these patients According to the nursing theories, caring program can improve self care ability in home-dwelling elderly people.   Keywords: Orem Self Care Model, Self-care ability, Elderly.     Address: Nursing and Midwifery Faculty, Urmia University of Medical Sciences, Urmia, Iran   Tel: (+98) 441 2754961   Email: Hemmati_m@umsu.ac.ir   [1] Nursing MSc student, Uremia University of Medical Sciences, Uremia   [2] PhD of nursing, Uremia University of Medical Sciences, Uremia (Corresponding Author)*  [3] PhD of biostatistics, Uremia University of Medical Sciences, Uremia 0 0 http://unmf.umsu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-261&slc_lang=en&sid=1 L. Hashemlo لیلا هاشملو 10031947532846004458 10031947532846004458 Yes M. Hemmati Maslakpak معصومه همتی مسلک پاک 10031947532846004459 10031947532846004459 No H. R. Khalkhali حمیدرضا خلخالی 10031947532846004460 10031947532846004460 No