en فراوانی و عوامل خطرایجاد زخم فشاری بر اساس معیار نورتون در مراکز آموزشی و درمانی دانشگاه علوم پزشکی ارومیه پرستاری Nursing پژوهشي Research   فراوانی و عوامل خطرایجاد زخم فشاری بر اساس معیار نورتون در مراکز آموزشی و درمانی دانشگاه علوم پزشکی ارومیه     دکتر رحیم بقایی [1] ٭ ، نوشین سلمانی آذر [2] ، دکتر آرام فیضی [3] ،دکتر جاوید فریدونی [4]     تاریخ دریافت 11/09/1391 تاریخ پذیرش 01/12/1391   چکیده   پیش زمینه و هدف: زخم بستر یا زخم فشاری یکی از عوارض و مشکلات مهم طب داخلی و جراحی است. شناخت، تشخیص، پیشگیری و درمان این عارضه بسیار مهم بوده چرا که عوارض طبی و هزینه‌های درمانی و مراقبتی این عارضه بسیار چشمگیر می‌باشد.هدف از این مطالعه تعیین فراوانی و عوامل خطر ایجاد زخم فشاری بر اساس معیار نورتون در مراکز آموزشی و درمانی دانشگاه علوم پزشکی ارومیه به منظور ارائه راهکارهای پیشگیری کننده، می‌باشد.   مواد و روش کار : این مطالعه به صورت توصیفی، مقطعی بر روی 355 بیمار در مراکز آموزشی و درمانی علوم پزشکی ارومیه در سال 1390 به صورت مشاهده مستقیم انجام شد. در ابتدا کلیه بیماران بستری در بخش‌های هدف ( ارتوپدی، داخلی اعصاب، بخش‌های مراقبت‌های ویژه، جراحی اعصاب، داخلی و قلب ) در بدو ورود و در طول بستری به مدت سه ماه یک روز در میان بر اساس معیار نورتون از جهت بروز زخم مورد ارزیابی قرارگرفتند. سپس اطلاعات به دست آمده با استفاده از روش‌های آمار توصیفی و استنباطی ( آزمون کای دو) با کمک نرم افزار SPSS نسخه 19 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.   یافته‌ها: میانگین سنی بیماران مورد مطالعه 18/62 با انحراف معیار 91/17سال، حداقل سنی 16 و حداکثر 91 سال، 9/54 درصد مرد و1/45درصد زن بودند.از 355 نفر2/39درصد(139 نفر) دچار زخم فشاری شده بودند. زخم 4/65 درصد از افرادی که دچار این عارضه شدند درجه یک، 6/36 درصد درجه دو و1/0 درصد درجه سه بود. 8/15 درصد از این زخم‌ها در ناحیه استخوان خاجی، 7/2 درصد عضله گلوتئال، 6/5 درصد پاشنه و سر و دو مورد در ناحیه قوزک خارجی پا رخ داده بود. از موارد شایع که به عنوان عوامل خطر در این مطالعه مشاهده شد می‌توان به بستری طولانی مدت که 3/78 درصد31 روز به بالا بستری بودند، بی حرکتی ناشی از بیماری منجمله سکته مغزی و تروما، سن بالا که 5/47 درصد 71 سال به بالا داشتند، علل مراقبتی از قبیل تغییر وضعیت و جابه جایی نادرست بیمار، اشاره کرد؛ به طوری که بین بستری طولانی مدت، سن بالا و بروز زخم فشاری رابطه معنی داری وجود داشت (05/0 p< ).   بحث و نتیجه گیری: نتایج مطالعه نشان می‌دهد شایع‌ترین عوامل خطر در مراکز مورد مطالعه ما بستری طولانی مدت و بی حرکتی ناشی از بیماری‌ها بودند در این راستا شناسایی به موقع افراد در معرض خطر و اجرای اقدامات پیشگیرانه یک اولویت اساسی در پیشگیری از بروز این عارضه می‌باشد.   کلید واژه : فراوانی، زخم فشاری، عوامل خطر،معیار نورتون     مجله دانشکده پرستاری و مامایی ارومیه، دوره یازدهم، شماره دوم، پی در پی 43، اردیبهشت 1392، 170-161     آدرس مکاتبه: دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی ارومیه؛ تلفن: 2754961-0441   Email: rbaghaei2001@ yahoo.com   [1] استادیار دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی ارومیه(نویسنده مسئول)   [2] کارشناس ارشد آموزش پرستاری، بیمارستان امام خمینی (ره) ارومیه   [3] استادیار دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی ارومیه   4 استادیار دانشگاه علوم پزشکی ارومیه   5 Pressure ulcer   6 Bedsore   7 Decubitus ulcer   PRESSURE ULCER FREQUENCY AND RISK FACTORS BASED ON NORTON SCALE AT EDUCATION AND TREATMENT CENTERS IN URMIA UNIVERSITY OF MEDICAL SCIENCES     Baghaei R [1] *, Salmani azar N [2] , KHalkhali HR [3] , Fereidooni J.     Received: 1 Dec , 2012 Accepted: 19 Feb , 2013     Abstract   Background & Aims : Pressure ulcer or Bed sores are one of the major problems in medicine. Understanding, prevention, diagnosis and treatment of this condition are very important because of adverse effects of health condition and high costs of medical care. Pressure ulcer frequently complicated by secondary infection than can be spreads to soft tissues, bones, osteomyelitis and sepsis and can lead is death. The aim of this study was to determine the frequency and risk factors for pressure ulcer based on Norton's scale at educational centers of Urmia University of Medical Sciences.   Materials & Methods : This cross-sectional study performed on 355 patients at centers in Urmia University of Medical sciences in 2011- 2012 by direct observation. All admitted patients at target wards (orthopedic, Neurology, Intensive Care Unit, Neurosurgery, Internal Medicine, Cardiology) visited at the first and every other day during 3 months and observed by Norton scale. Data obtained were analyzed using descriptive and inferential statistics (chi- square test), and using SPSS 19 software.   Result : The mean age of the 355 studied patients was 62.18 year with S.D. 17.91. The minimum age was 16 and the maximum age was 91 years. 54.9% of the patients were male and 45.1% were female. Of 355 patients, 39.2 % (139 patient) developed pressure ulcers: 65/4% of ulcer was grade I , 36.6% grade II, 0.1% grade III ulcers. 15.8% of the ulcers developed on sacral, 2.7% on gluteal region, 5.6 on heel and head and 2 ulcers on lateral malleus. The most frequent risk factors in this study were prolonged hospitalization (78.3% for 31 days) and immobilizing due to stroke and trauma, aging (47.5% of the patients was 71 years). There was significant relationship between age and incidence of pressure ulcer (p 0 0 http://unmf.umsu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-266&slc_lang=en&sid=1 R. Baghaei رحیم بقایی 10031947532846004476 10031947532846004476 Yes N. Salmani azar نوشین سلمانی آذر 10031947532846004477 10031947532846004477 No A. Feizi آرام فیضی 10031947532846004478 10031947532846004478 No J. Fereidooni جاوید فریدونی 10031947532846004479 10031947532846004479 No