en تحلیل مفهوم مراقبت از خود در بیماران مبتلا به هپاتیت مزمن: رویکرد تکاملی راجرز مدیریت پرستاری Nursing management پژوهشي Research  تحلیل مفهوم مراقبت از خود در بیماران مبتلا به هپاتیت مزمن: رویکرد تکاملی راجرز  علی حسن‌پور دهکردی[1]  تاریخ دریافت 25/02/1393 تاریخ پذیرش 01/05/1393  چکیده  پیش‌زمینه و هدف: مفهوم مراقبت از خود، به‌عنوان یکی از اجزاء نظریه پرستاری مراقبت از خود ارائه شد. با توجه به سیر مزمن بیماری هپاتیت، این بیماری می‌تواند تأثیرات زیادی بر ابعاد مختلف کیفیت زندگی افراد مبتلا داشته باشد. هدف از این مطالعه روشن‌سازی مفهوم مراقبت از خود و شناخت ویژگی‌ها، پیشایندها و پیامدهای آن در بیماران مبتلا به هپاتیت مزمن می‌باشد.  مواد و روش‌ها: در این مطالعه از رویکرد تحلیل مفهوم تکاملی Rodgers استفاده شده است. متون منتشرشده بین سال‌های 1989 تا 2011 در مورد مراقبت از خود در پرستاری و غیر پرستاری (بهداشتی، پزشکی و...) پایگاه‌های اطلاعاتی علمی برای جستجو انتخاب شدند. پس از اعمال معیارهای ورود و نمونه‌گیری نهایی، 2 کتاب،  65 مقاله و یک پایان‌نامه فوق‌لیسانس در حیطه پرستاری و غیر پرستاری انتخاب شدند و مورد بررسی و تحلیل عمیق قرار گرفتند.  یافته‌ها: تحلیل مفهوم موردمطالعه نشان داد که مراقبت از خود مفهومی پیچیده است و مفهوم مراقبت از خود در بیماران مبتلا به هپاتیت به‌عنوان مفهومی با ماهیت فرایندی با ویژگی‌های مدیریت خود، خودکنترلی، آموزش و تعامل آشکار شد. همچنین سه نوع پیشایند در اینجا شامل پیشایندهای مربوط به مددجو (خود کارایی، اعتمادبه‌نفس) مربوط به سیستم (منابع کافی، شبکه‌های اجتماعی و عوامل فرهنگی) و مربوط به ارائه‌دهندگان مراقبت (مشارکت) وجود دارد. پیامدهای مراقبت از خود بسیار گسترده و متأثر از عوامل فردی (مددجو)، سیستمی و ارائه‌دهندگان مراقبت می‌باشد. در این مطالعه پیامدهای مفهوم مراقبت از خود کاهش استرس، افزایش کیفیت زندگی، تغییر شیوه زندگی، افزایش دانش و آگاهی، افزایش سازگاری با بیماری و پذیرش بیماری بودند.  بحث و نتیجه‌گیری: نتایج مطالعه نشان داد که مفهوم مراقبت از خود در طول 22 سال گذشته در بیماران مزمن مخصوصاً بیماران مبتلا به هپاتیت مزمن تکامل یافته است و پرستاران توانسته‌اند به‌طور قابل‌توجهی دانش خود را در زمینه مراقبت از خود جهت مددجویان ارتقاء دهند به‌نحوی‌که پرستاران در گروه‌های مراقبتی به شکل قابل‌ملاحظه‌ای اثرگذار شده‌اند و توانسته‌اند مسئولیت گروه‌های مراقبت از خود را به عهده بگیرند درنتیجه این موضوع منجر به افزایش اختیار و استقلال حرفه پرستاری و نهایتاً تقویت دانش پرستاری شده است.  کلیدواژه‌ها: مراقبت از خود، تحلیل مفهوم، روش تکاملی راجرز، هپاتیت  مجله دانشکده پرستاری و مامایی ارومیه، دوره دوازدهم، شماره ششم، پی‌درپی 59، شهریور 1393، ص 490-477  آدرس مکاتبه: گروه پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد، مرکز تحقیقات گیاهان دارویی شهرکرد، ایران   تلفن: 09133830205  Email: ali20121968@yahoo.com        [1] استادیار، گروه پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد، شهرکرد، ایران        The concept of self-care in patients diagnosed with chronic hepatitis: a Rodgers evolutionary approach  Hassanpour Dehkordi A[1]  Received: 15 May, 2014 Accepted: 23 Jul, 2014  Abstract  Background &Aims: Self – care concept is one of the components of self – care nursing theory. Regarding chronic course of hepatitis, it can cause numerous consequences on various aspects of patient&#39s life. This study aims to clarify the concept of self-care and its attributes, antecedents, and consequences for patients diagnosed with chronic hepatitis  Materials & Methods: This approach has been used to analyze the concept of Rodgers evolution. The literature published between 1989 and 2011 in the care of nursing and non-nursing (health, medicine, etc.) were selected for searching scientific databases. After applying the selection criteria and final sampling, 2 books, 65 articles and a graduate thesis in the area of nursing and non-nursing (health, medicine, etc.) were selected and analyzed.   Results: The analysis showed that the concept of self-care is a complex concept and the concept of self-care in patients with hepatitis is a process of conceptual nature, and its self-management, self-monitoring, education and interaction revealed as well. Here are three types of antecedents including the clients (self-efficacy, self-esteem), the system (resources, social and cultural factors), and the care providers (participation). Self-care is very extensive and influenced by personal factors (client) system, and care providers. In this study the concept of self-care outcomes, included stress reduction, increasing of the quality of life, changing lifestyles, increasing knowledge and awareness, increasing patient adaptation and acceptance of the disease.  Conclusion: The results showed that the concept of self-care during the last 22 years in chronic patients, especially patients with chronic hepatitis has been evolved. And the nurses have been able to significantly enhance their knowledge in the areas of self-care for their patients, so that nurses care teams could have considerable influence on their patients. As a result, this leads to an increase in the authority and nursing profession independency.  Key words: self-care, concept analysis, evolutionary approach Rogers, hepatitis  Address: Department of Nursing, Faculty of Nursing and Midwifery Shahrekord University of Medical Sciences, Medical Plants Research Center, Shahrekord, Iran  Tel: (+98) 9133830205  Email: ali20121968@yahoo.com        [1] Assistant Professor, Department of Nursing, Faculty of Nursing and Midwifery, Medicinal Plants Research Center, Shahrekord University of Medical Sciences, Shahrekord, Iran       مراقبت از خود, تحلیل مفهوم, روش تکاملی راجرز, هپاتیت self-care, concept analysis, evolutionary approach Rogers, hepatitis 477 490 http://unmf.umsu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1123-2&slc_lang=en&sid=1 ali hassanpour dehkordi علی حسن پور دهکردی ali20121968@yahoo.com 100319475328460015451 100319475328460015451 Yes univercity دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد