en مقایسه تأثیر آموزش همتا و تور آشنا سازی بر استرس بیماران کاندید آنژیوگرافی عروق کرونر در بیمارستان منتخب دانشگاه علوم پزشکی آجا پرستاری Nursing پژوهشي Research   مقایسه تأثیر آموزش همتا و تور آشنا سازی بر استرس بیماران کاندید آنژیوگرافی عروق کرونر در بیمارستان منتخب دانشگاه علوم پزشکی آجا   رضا اسلامی [1] ، سیده اعظم سجادی [2] *، زهرا فارسی [3]      تاریخ دریافت 22/08/1393 تاریخ پذیرش 18/10/1393      چکیده   پیش‌زمینه و هدف: رویه آنژیوگرافی برای اکثر بیماران تنش‌زاست. ازآنجایی‌که پاسخ‌های فیزیولوژیک ناشی از استرس، در زمان آنژیوگرافی امکان وقوع دیس ریتمی، اسپاسم یا پارگی عروق کرونری را در پی خواهد داشت؛ لذا، این مطالعه باهدف تعیین تأثیر و مقایسه دو شیوه آموزش همتا و تور آشنا سازی بر استرس بیماران کاندید آنژیوگرافی عروق کرونر طراحی و اجرا شد.   مواد و روش‌ها: طی یک پژوهش نیمه تجربی در سال 93-1392 تعداد 177 بیمار کاندید آنژیوگرافی عروق کرونر مراجعه‌کننده به بیمارستان منتخب دانشگاه علوم پزشکی آجا در تهران با روش نمونه‌گیری در دسترس وارد مطالعه شده و به‌صورت یک روز در میان به سه گروه آموزش همتا، تور آشناسازی و کنترل (هر گروه 59 نفر) تخصیص یافتند. استرس کلیه بیماران در روز بستری سنجیده شد. در گروه همتا، بیماران توسط فرد همتا و در گروه تور آشناسازی، بیماران در محیط بخش آنژیوگرافی توسط پژوهشگر تحت آموزش قرار گرفتند. در گروه کنترل نیز مراقبت روتین بخش انجام شد. در مرحله بعد استرس، دو ساعت قبل از آنژیوگرافی اندازه‌گیری گردید. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسش‌نامه اطلاعات خصوصیات فردی و پرسش‌نامه استاندارد‌شده استرس، اضطراب و افسردگی ( DASS-21 ) بود که روایی و پایایی آن مورد تأیید قرار گرفته است. داده‌های جمع‌آوری‌شده توسط نرم‌افزار SPSS نسخه 21 و آزمون‌های آماری کای‌دو، آنووا، کروسکال‌والیس، ویلکاکسون و من‌ویتنی، مورد تحلیل قرار گرفت.   یافته‌ها: میانگین نمره استرس قبل از مداخله در بین سه گروه بدون اختلاف معنی‌دار بود (52/0= p ). هم‌چنین میانگین نمره استرس در گروه همتا (از 57/3 ± 92/8 به 40/3 ± 34/5)، در گروه تور آشناسازی (از 41/3 ± 61/9 به 72/3 ± 37/5) کاهش (00/0= P ) و در گروه کنترل (از 03/4 ± 98/8 به 12/4 ± 31/10) افزایش یافت (042/0= P ). مقایسه نمره استرس دو گروه آموزش همتا و تور آشناسازی پس از مداخله حاکی از این بود که این دو گروه اختلاف معنی‌داری با یکدیگر نداشتند (83/0= P ).   بحث و نتیجه‌گیری: هر دو روش آموزش همتا و تور آشناسازی در بیماران کاندید آنژیوگرافی عروق کرونر، بدون اختلاف معنی‌دار با یکدیگر، استرس بیماران را کاهش دادند، بنابراین استفاده از هر یک از این دو رویکرد آموزشی به‌تناسب شرایط و امکانات توصیه می‌شود.   کلیدواژه‌ها: استرس، آنژیوگرافی عروق کرونر، آموزش همتا، تور آشناسازی.   مجله دانشکده پرستاری و مامایی ارومیه، دوره دوازدهم، شماره دواز دهم ، پی‌درپی 65، اسفند 1393، ص 1127-1119      آدرس مکاتبه: گروه داخلی-جراحی، دانشکده پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی آجا، تهران، ایران، تلفن: 77500404-021   Email: ara sajadi@yahoo.com   [1] دانشجوی کارشناسی ارشد پرستاری مراقبت‌های ویژه، دانشکده پرستاری آجا، دانشگاه علوم پزشکی آجا، تهران، ایران.   [2] مربی، دانشجوی دکتری پرستاری، گروه داخلی-جراحی، دانشکده پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی آجا، تهران، ایران. ( نویسنده مسئول)   [3] استادیار، دکتری تخصصی پرستاری، گروه داخلی-جراحی، دانشکده پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی آجا، تهران، ایران.  Comparing the effect of peer education and orientation tour on the stress of patients candidate for coronary angiography in selected hospital of AJA University of Medical Sciences     Eslami R [1] , Azam Sajadi S [2] *, Farsi Z [3]     Received: 13 Nov , 201 4 Accepted: 8 Jun , 201 5     Abstract:   Background & Aims: Angiography is a stressful process for most patients. Physiological responses to stress, during of angiography, has the consequence of possibility of dysrhythmia, coronary artery spasm or rupture. T his study aimed to compare the effect of peer education , and orientation tour on the stress in patients undergoing coronary artery angiography.   Materials & Methods: In a quasi-experimental study in 2014, 177 patients referred to selected hospital of AJA University of Medical Sciences in Tehran, were recruited by convenience sampling and with a day gap among the three groups, peer education, orientation tours and controls (n = 59 per group) were randomized. Stress was measured in all patients on admission. In the department of angiography, patients were trained in peer and orientation tour group, by a peer person and the researcher, respectively. In the control group routine care was performed. In the next step, stress was measured two hours before angiography. Data collection tools were individual characteristics questionnaire and the standardized questionnaires on stress, anxiety and depression (DASS-21) . Its validity and reliability was confirmed. The data were analyzed using SPSS version 21 software and Chi-square test, ANOVA, Kruskal-Wallis, Wilcoxon and Mann-whitney test.   Results: Before the intervention, stress scores among the three groups had no significant difference (P=0.52). Stress scores in peer group (from 8.92±3.57 to 5.34±3.40) and in orientation tour (from 9.61±3.41 to 5.37±3.72) significantly reduced (P=0/00), and in control group (from 8.98 ± 4.03 to 10.31±4.12) significantly increased (P=0.04). In the two groups of peer education and orientation tour , stress score s were not significantly different after the intervention(P=0.83). Conclusion : Peer education and orientation tour reduced equally stress in patients undergoing coronary angiography. Therefore, use of any of these pedagogical approaches to fit the conditions and possibilities is recommended.   Key words: Coronary artery angiography, Orientation tour, Peer education, Stress     Address: School of Nursing, Department of Med- Surge, AJA University of Medical Sciences, Tehran, Iran   Tel: (+98)2177500404   Email: ara sajadi@yahoo.com   [1] School of Nursing, graduate student in intensive care , AJA University of Medical Sciences, Tehran, Iran   [2] Nursing PhD student, structor , School of Nursing, Department of Med- Surge, AJA University of Medical Sciences, Tehran, Iran (Corresponding Author)   [3] Assistant Professor , PhD in Nursing, School of Nursing, Department of Med - Surge, AJA University of Medical Sciences, Tehran, Iran استرس, آنژیوگرافی عروق کرونر, آموزش همتا, تور آشناسازی. Coronary artery angiography, Orientation tour, Peer education, Stress 1119 1127 http://unmf.umsu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1410-1&slc_lang=en&sid=1 reza eslami رضا اسلامی slami90@ymail.com 100319475328460015173 100319475328460015173 No School of Nursing, graduate student in intensive care , AJA University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد پرستاری مراقبت‌های ویژه، دانشکده پرستاری آجا، دانشگاه علوم پزشکی آجا، تهران، ایران. Seyedeh Azam Sajadi سیده اعظم سجادی arasajadi@yahoo.com 100319475328460015174 100319475328460015174 Yes Nursing PhD student, structor , School of Nursing, Department of Med- Surge, AJA University of Medical Sciences, Tehran, Iran (Corresponding Author) مربی، دانشجوی دکتری پرستاری، گروه داخلی-جراحی، دانشکده پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی آجا، تهران، ایران. ( نویسنده مسئول) ZahrA Farsi زهرا فارسی zahrafarsi@gmail.com 100319475328460015175 100319475328460015175 No Assistant Professor , PhD in Nursing, School of Nursing, Department of Med-Surge, AJA University of Medical Sciences, Tehran, Iran استادیار، دکتری تخصصی پرستاری، گروه داخلی-جراحی، دانشکده پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی آجا، تهران، ایران.