en تأثیر آموزش مادران کودکان مبتلا به سرطان تحت شیمی‌درمانی بر پیشگیری از عوارض گوارشی شیمی‌درمانی پرستاری Nursing پژوهشي Research تاریخ دریافت 30/08/1394 تاریخ پذیرش 01/11/1394 چکیده پیش‌زمینه و هدف: عوارض گوارشی از شایع‌ترین عوارض جانبی شیمی‌درمانی است که بر پذیرش درمان از سوی مددجو مؤثر است لذا شناخت این عوارض و راه‌های پیشگیری از آن‌ها در بهبود سیر درمان و جلوگیری از بستری شدن‌های مکرر و بقاء این بیماران کمک‌کننده است. این مطالعه باهدف تأثیر توانمندسازی مادران بر پیشگیری از عوارض گوارشی کودکان انجام شده است. مواد و روش کار: این پژوهش از نوع نیمه تجربی با طرح گروه شاهد نامعادل در بیمارستان دکتر شیخ مشهد در سال 1392با دو گروه آزمودنی و شاهد انجام شد. 30 نفر از مادران به روش غیراحتمالی آسان در گروه آزمون و 30 نفر در گروه شاهد قرار گرفت. برنامه توانمندسازی در قالب سه جلسه آموزشی با تمرکز بر توصیه‌های سلامتی به‌منظور پیشگیری از عوارض تهوع و استفراغ، اسهال ،یبوست و بی‌اشتهایی به گروه آزمون طبق مدل توانمندسازی گیبسون آموزش داده شد. اطلاعات با استفاده از پرسشنامه استاندارد گزارش عوارض جانبی شیمی‌درمانی در سه مرحله هفته اول، هفته ششم و هفته دوازدهم مداخله در اختیار دو گروه قرار گرفت و تکمیل شد. در تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار SPSS ویرایش 18 و آزمون‌های تی‌ مستقل و زوجی، ضریب همبستگی اسپیرمن و من‌ویتنی استفاده شد. یافته‌ها: میانگین عوارض جانبی بعد از مداخله در گروه آزمون کم‌تر از گروه شاهد بوده همچنین درصد بروز تهوع از 7/53 به 3/26 درصد، استفراغ از 7/66 به 3/33درصد، اسهال از 50 به 10 درصد، یبوست از 6/33 به 7/6 و بی‌اشتهایی از 3/93 به 7/36 درصد در گروه آزمون کاهش‌یافته، درصورتی‌که در گروه شاهد بین میزان بروز عوارض قبل از مداخله و بعدازآن تفاوت معنی‌داری مشاهده نشد (05/0 Received: 21 Nov, 2015 Accepted: 21 Jan, 2016 Abstract Background &  Aims: Gastrointestinal side effects are among the most common side effects of chemotherapy on the compliance of the patient. Therefore, understanding the symptoms and how to prevent them in the process of the treatment and prevention of recurrent hospitalization can be highly helpful. This study aimed to study the effect of mothers&#39 empowerment on their children&#39s gastrointestinal side effects. Materials & Methods: This study is a Quasi-experimental nonequivalent control group design which was carried out in Dr Sheikh Hospital in Mashhad in 2013. Empowerment program was in three empowerment sessions with focus on its complications: nausea, vomiting, diarrhea, constipation, and loss of appetite which were trained on experimental group. The program was developed and based on the process of empowerment as conceptualized by Gibson’s theory program, composing 4 steps. To gather the data, standard questionnaires on chemotherapy side effects were applied in three stages of before, during and after the intervention. For data analysis, SPSS software, version 18 was used. Results: Average side effects in intervention group after the intervention were lower than the control group. Nausea from 53/7% to 26/3%, vomiting from 66/7% to 33/3%, diarrhea from 50% to 10%, constipation from 33/6% to 6/7% and loss of appetite from 93/3% to 36/7% were decreased respectively in the intervention group, and significant differences were seen) p کودک, شیمی‌درمانی, توانمندسازی, عوارض گوارشی, مادران Gastrointestinal, Chemotherapy, Child, empowerment, mothers 39 46 http://unmf.umsu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1833-1&slc_lang=en&sid=1 hamideh elahi asgar abad حمیده الهی عسگرآباد elahiah1@mums.ac.ir 100319475328460016130 100319475328460016130 Yes Child and Infant Nursing and Midwifery Faculty Of Medical Sciences, Mashhad, Iran دانشگاه علوم پزشکی مشهد.دانشکوه پرستاری و مامایی مشهد .مشهد ایران hamidreza behnam vashani حمیدرضا بهنام وشانی behnamhr@mums.ac.ir 100319475328460016131 100319475328460016131 No Child and Infant Nursing and Midwifery Faculty Of Medical Sciences, Mashhad, Iran دانشگاه علوم پزشکی مشهد.دانشکوه پرستاری و مامایی مشهد .مشهد ایران fatemeh heshmati nabavi فاطمه حشمتی نبوی hashmatin@mums.ac.ir 100319475328460016132 100319475328460016132 No Child and Infant Nursing and Midwifery Faculty Of Medical Sciences, Mashhad, Iran دانشگاه علوم پزشکی مشهد.دانشکوه پرستاری و مامایی مشهد .مشهد ایران zahra badiei زهرا بدیعی badiez@yahoo.com 100319475328460016133 100319475328460016133 No Faculty of Medicine, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran دانشگاه علوم پزشکی مشهد.دانشکوه پرستاری و مامایی مشهد .مشهد ایران