en تأثیر برنامه آموزشی حمایتی بر فشار مراقبتی مراقبین خانوادگی بیماران تحت همودیالیز پرستاری Nursing پژوهشي Research پیش‌زمینه و هدف: نتایج مطالعات نشان داده‌اند که مراقبین خانوادگی بیماران تحت همودیالیز با مشکلات متعددی در زمینه سازگاری با مسؤولیت­ها و مسائل ناشی از مراقبت و درمان بیمار روبرو هستند که منجر به فشار مراقبتی می‌شود، بااین‌وجود، این مراقبین­کم‌تر موردتوجه قرار گرفته‌اند. لذا این پژوهش باهدف تعیین تأثیر­ برنامه آموزشی-حمایتی بر فشار مراقبتی مراقبین خانوادگی بیماران تحت همودیالیز انجام گردیده است. مواد و روش‌ها: این پژوهش یک مطالعه کارآزمایی بالینی تصادفی با گروه کنترل است که بر روی 76 ­مراقب بیمار تحت همودیالیز در مرکز آموزشی درمانی شهید هاشمی نژاد شهر تهران در سال 1394 -1393 انجام گردیده است. مراقبین به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمون و کنترل قرار گرفتند و گروه آزمون برنامه آموزشی حمایتی را در طول دو هفته در طی 6 جلسه دریافت کردند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه فشار مراقبتی­­(CBI)­ قبل و 6 هفته بعد از مداخله جمع‌آوری شد. سپس با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه 21 و با به‌کارگیری روش­های آمار توصیفی و استنباطی مورد تجزیه‌و‌تحلیل قرار ­گرفتند. یافته‌ها: نتایج مطالعه نشان داد هر دو گروه آزمون و کنترل ازنظر اطلاعات دموگرافیک همگن بودند و اختلاف معنی‌داری وجود نداشت. همچنین فشار مراقبتی مراقبین قبل از مداخله در گروه آزمون 74/11­±­56/88 و در گروه کنترل ­13/15±­ ­­97/84­­ و­ 6 هفته بعد از مداخله در گروه آزمون ­64/6 ­­±77/58 و در گروه کنترل­ 74/11­±84/87 بود­. بدین‌وسیله می‌توان نتیجه گرفت که فشار مراقبتی در گروه آزمون بعد از مداخله کاهش یافته است­(۰۰۱/­۰> p). نتیجه‌گیری: به‌کارگیری برنامه آموزشی-حمایتی می­تواند در کاهش فشار مراقبتی مراقبین خانوادگی تأثیر­گذار باشد. لذا پیشنهاد می‌شود مدیران نظام سلامت، کارکنان خود را برای ارائه برنامه آموزشی حمایتی به‌ویژه در بخش‌های ویژه تشویق نمایند. Background & Aim: Studies presented that family caregivers of hemodialysis patients face with multiple problems regarding responsibilities and issues arising from the care and treatment of the patients. These issues increase caregiver burden. However, these caregivers are mostly neglected. Therefore, this study aimed to examine the effectiveness of supportive educational programs on the burden level of the family caregivers of hemodialysis patients. Methods & Materials: A randomized controlled clinical trial was conducted on 76 family caregivers of hemodialysis patients referred to Shahid Hasheminejad hemodialysis center in Tehran, Iran. The subjects were equally allocated into two groups of 38. ­The intervention group received six training sessions on supportive educative program. Both groups answered the caregiver’s burden inventory questionnaire at start and six weeks after intervention. Then, the obtained data were analyzed in SPSS, 21. Descriptive and inferential statistics were used to analyze the data. Results: The results showed that there was no significant difference between the two groups concerning demographic characteristics. Caregiver burden was 88.56 ±11.74 and 84.97± 15.13 before the intervention­ in the experimental and control groups, respectively. It was respectively 58.77± 6.64 and 87.84±11.74 in the experimental and control groups after six weeks of intervention. Therefore caregiver burden decreased after intervention in the experimental group. Conclusion: The current study showed the effectiveness of supportive educative program on the burden on family caregivers of hemodialysis patients. Therefore, we suggest that managers of educational and medical centers encourage their staffs to use such programs. برنامه آموزشی, حمایت, فشار مراقبتی, مراقبین خانوادگی, بیماران تحت همودیالیز Educational Program, Support, Family Caregivers­, Burden of Care, Hemodialysis patients 885 895 http://unmf.umsu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2237-1&slc_lang=en&sid=1 golnar ghane گلنار قانع golnarghane@gmail.com 0670151556 100319475328460018793 No Iran University of Medical Sciences, School of Nursing and Midwifery, Tehran, Iran دانشگاه علوم پزشکی ایران، دانشکده پرستاری مامایی ایران، تهران، ایران Mansoureh Ashghali Farahani منصوره اشقلی فراهانی m_negar110@yahoo.com 100319475328460018794 100319475328460018794 Yes Iran University of Medical Sciences, School of Nursing and Midwifery, Tehran, Iran (Corresponding Author) دانشگاه علوم پزشکی ایران، دانشکده پرستاری مامایی ایران، تهران، ایران (نویسنده مسئول) Naime Seyedfatemi نعیمه سیدفاطمی nseyedfatemi@yahoo.com 100319475328460018795 100319475328460018795 No Iran University of Medical Sciences, School of Nursing and Midwifery, Tehran, Iran دانشگاه علوم پزشکی ایران، دانشکده پرستاری مامایی ایران، تهران، ایران hamid haghani حمید حقانی haghani511@yahoo.com 100319475328460018796 100319475328460018796 No Iran University of Medical Sciences, School of Nursing and Midwifery, Tehran, Iran دانشگاه علوم پزشکی ایران، دانشکده پرستاری مامایی ایران، تهران، ایران