en تأثیر ماساژ کف پا با روغن بادام بر شدت خستگی در بیماران همودیالیزی مراجعه‌کننده به مراکز آموزشی - درمانی ارومیه در سال 1395 پرستاری Nursing پژوهشي Research پیش‌زمینه و هدف: نارسایی مزمن کلیوی یک اختلال کلیوی پیشرونده غیرقابل‌بازگشت است که باعث ایجاد عوارض و مشکلات متعددی در بیماران همودیالیزی می­شود. یکی از عمده­ترین شکایت­های گزارش‌شده در بین افراد تحت همودیالیز خستگی است. امروزه به‌دلیل عوارض جانبی ناشی از درمان­های دارویی، در معالجه بیماران به روش­های غیردارویی مانند طب سنتی و ماساژ درمانی روی آورده شده است. لذا پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر ماساژ کف پا با روغن بادام بر شدت خستگی بیماران همودیالیزی انجام شده است. مواد و روش‌ کار: در این مطالعه نیمه تجربی، تعداد 60 بیمار همودیالیزی مراجعه‌کننده به مراکز آموزشی-درمانی ارومیه در سال 1395 به روش نمونه­گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی به دو گروه کنترل (30 نفر) و گروه مداخله (30 نفر) تقسیم شدند. در گروه مداخله، ماساژ کف پا با روغن بادام به مدت دو ماه توسط پژوهش­گر انجام شد و گروه کنترل نیز فقط تحت نظر قرار گرفتند. اطلاعات با استفاده از پرسشنامه قبل و بعد از مداخله جمع­آوری گردید. داده­ها توسط آزمون­های آماری کای دو، تی زوجی و تی مستقل تجزیه‌وتحلیل و در سطح 05/0p Background & Aims: Chronic renal failure is a progressive, irreversible kidney disorder that causes multiple complications and problems in these patients. One of the major complaints among hemodialysis patients that reported is fatigue. Today, due to side effects of drug treatments, treating patients has been turned with non-pharmacological methods such as traditional medicine and massage therapy. So the aim of this study was to evaluate the effect of foot massage with almond oil on the severity of fatigue in hemodialysis patients. Materials & Methods: In this clinical trial, 60 hemodialysis patients who referred to teaching hospitals of Urmia in 2016 based on available sampling method was selected and randomly divided into two groups: control (n=30) and intervention (n=30). In the intervention group, foot massage with almond oil was conducted by researcher for two months and the control group were observed only. Data were collected using a questionnaire before and after intervention. Data was analyzed using Chi square test, independent t-test and paired t-test statistics and considered significant at p 0.06), But after the intervention, the mean score of fatigue severity in the intervention group was 5.51±1.17 compared to the control group, 4.57±1.25 This decrease was statistically significant (p ماساژ, روغن بادام, شدت خستگی, بیماران دیالیزی massage, almond oil, fatigue, dialysis patients 346 354 http://unmf.umsu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2387-1&slc_lang=en&sid=1 Osman wosoi dalavan عثمان وسوی دلاوان Osman.wosoi@yahoo.com 100319475328460025543 100319475328460025543 Yes Urmia University of Medical Sciences (Corresponding Author) دانشگاه علوم پزشکی ارومیه (نویسنده مسئول) Hossein Habib zadeh حسین حبیب زاده 100319475328460025544 100319475328460025544 No Urmia University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی ارومیه A. li Mostafazadeh علی مصطفی زاده 100319475328460025545 100319475328460025545 No Tabriz University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی تبریز Isan Nozad آیسان نوزاد 100319475328460025546 100319475328460025546 No Urmia University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی ارومیه Hamid Reza Khalkhali حمیدرضا خلخالی 100319475328460025547 100319475328460025547 No Urmia University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی ارومیه