en بررسی تأثیر تکنیک تن‌آرامی پیش‌رونده عضلانی بر کیفیت خواب و خستگی بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس در دو گروه مداخله و کنترل پرستاری Nursing پژوهشي Research پیش‌زمینه و هدف: خستگی و اختلالات خواب دو علامتی هستند که اکثر بیماران مبتلا به ام‌اس آن را تجربه می‌کنند و می‌تواند بر روی فعالیت‌های روزانه آن‌ها اثرگذار باشد. هدف از این مطالعه بررسی اثر تکنیک آرام‌سازی پیش‌رونده عضلانی بر روی خستگی و اختلالات خواب ناشی از ام‌اس در دو گروه مداخله و شاهد است. مواد و روش‌ها: این مطالعه نیمه تجربی بر روی 50 بیمار مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس با تخصیص تصادفی به دو گروه مداخله و کنترل انجام شد که طی 7 هفته تحت مداخله آرام‌سازی عضلانی قرار گرفتند. ابزار تحقیق در این مطالعه شامل پرسشنامه اطلاعات دموگرافیک، پرسشنامه سنجش شدت خستگی و پرسشنامه بررسی کیفیت خواب پترزبورگ بود. برای بررسی داده‌ها از آمار توصیفی، آنالیز واریانس یک‌طرفه، آزمون t زوجی و آزمون t مستقل استفاده شد. یافته‌ها: جمع نمرات شدت خستگی پس از مداخله در گروه کنترل 31/0±06/5 بود که این میزان در گروه مداخله 39/0± 05/4 بود و مداخله توانسته بود به‌صورت معنی‌داری باعث کاهش شدت خستگی در بیماران ام‌اس شود (023/0=p). جمع نمرات کیفیت خواب پس از مداخله در گروه کنترل 91/0±04/12 بود و این میزان در گروه مداخله 62/0± 6 بود که این اختلاف نیز ازنظر آماری معنی‌دار بود و مداخله باعث افزایش کیفیت خواب در این بیماران شد (001/0>p). نتیجه‌گیری: یافته‌های این پژوهش نشان داد که مداخله آرام‌سازی عضلانی می‌تواند به نحو مؤثری کیفیت خواب را در بیماران ام‌اس افزایش و شدت خستگی آن‌ها را به‌طور مؤثری کاهش دهد.   Background & Aims: Fatigue and sleep problems are experienced by most patients with multiple sclerosis (MS) that can interfere with a patient&#39s daily functioning. Complementary therapies are widely used by multiple sclerosis patients and Progressive Muscle Relaxation Technique (PMRT (is a form of complementary therapies. This research was conducted to investigate to identify the effects of applying Progressive Muscle Relaxation Technique on of fatigue and sleep problems patients with multiple Sclerosis. Materials & Methods: This is a study –experimental study on 50 patients with MS. Samples selected through convenience sampling method, and were allocated to intervention (7 weeks usual care and relaxation) and control (usual care only) groups randomly. Means of data collection included: demographic Information Questionnaire, Fatigue Severity Scale was used for measuring fatigue, and the Pittsburgh Sleep Quality Index was used for evaluating the sleep quality. Percentage, one way ANOVA, paired sample t-test and independent sample t test were used in the assessment of data. Results: Independent t-test showed a significant difference (p مولتیپل اسکلروزیس, آرام‌سازی پیش‌رونده عضلانی, خستگی, کیفیت خواب Multiple sclerosis, PMRT, Fatigue, sleep quality 911 920 http://unmf.umsu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2599-1&slc_lang=en&sid=1 Fatemeh zargarani فاطمه زرگرانی zargaranif@gmail.com 100319475328460022052 100319475328460022052 No Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران Mohammad-Zaman Kamkar محمد زمان کامکار kamkar72@yahoo.com 100319475328460022053 100319475328460022053 Yes Assistant professor, Department of Psychiatry, Golestan Research Center of Psychiatry, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran (Corresponding Author) استادیار روانپزشکی، مرکز تحقیقات روانپزشکی، عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران (نویسنده مسئول) Alireza Maghsoudlou علیرضا مقصودلو Maghsoudlou-A@yahoo.com 100319475328460022054 100319475328460022054 No Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران