en سن منارک و همبسته‌های زیست اجتماعی آن در نوجوانان استان مازندران در سال 1396 متفرقه Miscellaneous پژوهشي Research پیش‌زمینه و هدف: سنی که در آن اولین قاعدگی (منارک) رُخ می‌دهد تحت تأثیر عوامل متعدد محیطی و ژنتیکی قرار می‌گیرد. پژوهش حاضر باهدف تعیین سن شروع قاعدگی و ارتباط آن با برخی متغیرهای زیست اجتماعی صورت گرفت. مواد و روش کار: مطالعه حاضر در طرحی مقطعی به‌صورت توصیفی- همبستگی روی 630 دانش‌آموز دختر دوره اول متوسطه (کلاس 9-7) استان مازندران صورت گرفت. دانش‌آموزان بر اساس روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای تصادفی انتخاب شدند. از قدسنج، ترازو، گام شمار، پرسشنامه‌های جمعیت شناختی و وضعیت اجتماعی – اقتصادی جهت گردآوری داده‌ها استفاده شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS23 در سطح معنی‌داری 05/0 انجام شد. یافته‌ها: متوسط سن منارک در دختران نوجوان 05/1 ± 77/11 سال بود. پایین‌ترین و بالاترین سن منارک به ترتیب 33/8 و 33/14 سال بود. بیشترین و کم‌ترین فراوانی شروع منارک به ترتیب فصل تابستان (49درصد) و زمستان (8درصد) بود. سن شروع قاعدگی دختران با سن منارک مادر و میزان فعالیت بدنی رابطه مستقیم و با شاخص توده بدن و وضعیت اجتماعی- اقتصادی و وزن رابطه معکوس داشت. بحث و نتیجه‌گیری: میانگین سن منارک در این پژوهش، در مقایسه با پژوهش سابق در دختران نوجوان شهرهای استان مازندران کاهش یافت. از عوامل زیست اجتماعی مرتبط با سن شروع قاعدگی به ترتیب سن منارک مادر، میزان فعالیت بدنی و شاخص توده بدن به‌عنوان متغیرهای پیش‌بین شناخته شدند.   Background & Aims: The age at which the first menstrual period occurs (menarche) is affected by many environmental and genetic factors. The purpose of this study was to determine the age at menarche and its relationship with some biosocial variables. Materials & Methods: This study was a descriptive-correlational study on 630 middle school students (grade 7-9) in Mazandaran province. Students were selected using randomized multistage cluster sampling. Stadiometer, weight scale, demographic and socioeconomic status questionnaires were used to data collection. Data analysis was performed using SPSS23 software at a significance level of 0.05. Results: The mean age at menarche in adolescent girls was 11.77 ± 1.05 years. The lowest and highest age of menarche was 8.33 and 14.33 years, respectively. The highest and lowest frequency of the start of the menarche was summer (49%) and winter (8%) respectively. The menarcheal age of the girls was correlated with mother’s age at menarche and physical activity directly and body mass index, socioeconomic status and weight inversely. Conclusion: Mean age at menarche in this study was reduced compared to the previous research in adolescent girls Mazandaran cities and the biosocial factors associated with the age of menarche were mother’s age at menarche, physical activity and body mass index as predictor variables, respectively.   شروع قاعدگی, متغیرهای زیست اجتماعی, فعالیت بدنی Menarche, biosocial variables, physical activity 535 543 http://unmf.umsu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2614-1&slc_lang=en&sid=1 Leila Zameni لیلا ضامنی l_zameni@yahoo.com 2092269021 100319475328460023511 No Sari Branch, Islamic Azad University, دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساری Abbas Bahram عباس بهرام abbas22ir@yahoo.com 0047067373 100319475328460023512 No university of Kharazmi دانشگاه خوارزمی Hasan Khalaji حسن خلجی h-khalaji@araku.ac.ir 0532839323 100319475328460023513 Yes Associate professor, Department of Motor Behavior and Sport Psychology, Faculty of Sport Sciences, Arak University, Arak, Iran (corresponding author) دانشیار گروه رفتار حرکتی و روان شناسی ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه اراک، اراک، ایران (نویسنده مسوول) Farhad Ghadiri فرهاد قدیری ghadiri671@gmail.com 4621666665 100319475328460023514 No university of Kharazmi دانشگاه خوارزمی Mandana Zafari ماندانا زعفری mandana.zafari1762@gmail.com 2092055313 100319475328460023515 No Sari Branch, Islamic Azad University, دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساری