en تأثیر مداخله آموزشی مبتنی بر مدل اعتقاد بهداشتی بر ارتقاء باورهای بهداشتی در دانش آموزان پسر دوره دوم متوسطه شهر اشنویه در خصوص ایدز آموزش بهداشت Health Education پژوهشي Research پیش‌زمینه و هدف: بیماری ایدز یک باندمی و چالش بهداشتی در دنیا بوده و همه افراد جامعه در معرض خطر این معضل بهداشتی هستند. دراین‌بین جوانان و نوجوانان به‌ویژه دانش آموزان آسیب‌پذیرتر از سایر افراد جامعه هستند، بر اساس رویکرد سازمان بهداشت جهانی، تنها راه مؤثر برای پیشگیری و کنترل این بیماری، آموزش بهداشت همگانی بوده و گروه‌های پرخطر و آسیب‌پذیر باید در اولویت برنامه‌های آموزشی قرار بگیرند. مواد و روش‌ کار: در این مطالعه نیمه تجربی،60 دانش‌آموز پسر دوره دوم متوسطه شهر اشنویه در سال 1399 در دو گروه 30 نفره مداخله و کنترل قرار گرفتند. برنامه آموزشی برای گروه مداخله به روش سخنرانی، بحث گروهی و نشان دادن فیلم آموزشی انجام شد. ابزار جمع‌آوری داده‌ها، پرسش‌نامه سه‌قسمتی روا و پایا شامل مشخصات شخصی، آگاهی و سازه‌های مدل اعتقاد بهداشتی بود. داده‌ها با استفاده از آزمون‌های Independent t test، Chi-Square و Repeated measures در نرم‌افزار SPSS نسخه 16 مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت.  یافته‌ها: مطالعه آشکار کرد که قبل از مداخله آموزشی اختلاف معنی‌دار آماری بین دو گروه ازنظر متغیرهای آگاهی، حساسیت، شدت، منافع، موانع و خودکارآمدی درک شده وجود نداشت (05/0P).  بحث و نتیجه‌گیری: نتایج مطالعه حاضر، تأثیر و کارایی الگوی اعتقاد بهداشتی را در ارتقاء باورهای بهداشتی در خصوص پیشگیری از ایدز آشکار کرد و نتایج این تحقیق می‌تواند برای آموزشگران حوزه سلامت اعم از بهداشت و درمان که در طراحی برنامه‌های آموزشی مرتبط با بیماری‌ها تلاش می‌کنند، مفید و سودمند باشد. Background & Aims: AIDS is a pandemic and a health challenge in the world, and all the people of society are at risk of this health problem. Among the population, teenagers and young adults, especially students, are more vulnerable than any other in the community. According to the World Health Organization (WHO) approach, the only effective way to prevent and control this disease is through health education, and high-risk and vulnerable groups should be given priority to educational programs. The present study aimed to determine the effect of educational intervention based on the health belief model (HBM) on promoting health beliefs among male high school students in Oshnavieh city toward AIDS. Materials & Methods: This quasi-experimental study was conducted on 60 male high school students. The subjects were divided equally into intervention and control groups (n = 30). The educational intervention was performed using lectures and group discussion and show of training film. The data collection tool was a valid and reliable 3-part questionnaire consisting of demographic characteristics, and knowledge about HIV/AIDS, and HBM constructs. The study data were analyzed using independent t-test, chi-square, and repeated measures in SPSS software version 16. Results: The study revealed that there was no statistically significant difference between the two groups in terms of knowledge, perceived susceptibility, perceived severity, perceived benefits, perceived barriers, and self-efficacy (p > 0.05). After educational intervention significant differences were observed in the aforementioned variables (p < 0.05). Conclusion: The present study revealed the effect and effectiveness of the health belief model on promoting health beliefs regarding prevention of AIDS, and the results of this study can benefit health educators/promoters in designing educational programs regarding diseases and health problems. مداخله آموزشی, مدل اعتقاد بهداشتی, ایدز, باورهای بهداشتی Health Education,Health Belief Model, AIDS, Students, Oshnavieh 67 76 http://unmf.umsu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-985-9&slc_lang=en&sid=1 Samad Delsouz صمد دلسوز health_sami@yahoo.com 2959868749 100319475328460032363 No Msc in Health Education and Health Promotion, School of Public Health, Urmia University of Medical Sciences, Urmia, Iran کارشناسی ارشد آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت، گروه بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علو پزشکی ارومیه، ارومیه، ایران Hamid-Reza Farrokh Eslamlou حمیدرضا فرخ اسلاملو hamidfarrokh@umsu.ac.ir 2753526834 100319475328460032364 No Professor, Mother and Child Health, College of Medicine, Urmia University of Medical Sciences, Urmia, Iran استاد بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علو پزشکی ارومیه، ارومیه، ایران Hamid-Reza khalkhali حمیدرضا خلخالی khalkhali@umsu.ac.ir 0054254310 100319475328460032365 No Professor, Biostatistics, College of Medicine,Urmia University of Medical Sciences, Urmia, Iran استاد آمار و اپیدمیولوژی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علو پزشکی ارومیه، ارومیه، ایران Alireza Didarloo علیرضا دیدارلو didarloo_a@umsu.ac.ir 2791128001 100319475328460032366 Yes Associate Professor, Department of Public Health, School of Public Health, UrmiaUniversity of Medical Sciences, Urmia, Iran (Corresponding Author) دانشیار بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علو پزشکی ارومیه، ارومیه، ایران (نویسنده مسئول)