en تأثیر آموزش مبتنی بر مدل اعتقاد بهداشتی بر رفتار پرخطر کم‌تحرکی جسمی در دانشجویان دختر دانشگاه علوم پزشکی مشهد آموزش بهداشت Health Education پژوهشي Research پیش‌زمینه و هدف: کم تحرّکی چهارمین عامل خطرساز منجر به مرگ‌ومیر در سراسر جهان است. بیش از 80 درصد نوجوانان و جوانان به‌ویژه دختران جوان در سراسر جهان از میزان فعالیت فیزیکی کافی برخوردار نیستند. مطالعه­ی حاضر باهدف تعیین تأثیر آموزش مبتنی بر مدل اعتقاد بهداشتی بر رفتار پرخطر کم­تحرکی جسمی در دانشجویان دختر طراحی شد.  مواد و روش کار: در این کارآزمایی بالینی تصادفی کنترل‌شده، 62 دانشجوی دختر دانشگاه علوم پزشکی مشهد در سال 1400-1399 به روش نمونه­گیری آسان انتخاب، و به‌طور تصادفی در دو گروه آزمون و کنترل تقسیم شدند. مداخله­ی آموزشی طی دو جلسه­ی آموزشی 60 تا 90 دقیقه­ای به شکل وبینار بر اساس سازه­های مدل اعتقاد بهداشتی انجام گرفت. ابزار گردآوری داده­ها شامل فرم اطلاعات دموگرافیک و یک پرسشنامه­ی پژوهشگرساخته مشتمل بر سازه­های مدل اعتقاد بهداشتی، آگاهی و خرده مقیاس فعالیت فیزیکی و نسخه­ی فارسی پرسشنامه­ی رفتارهای پرخطر جوانان (YRBS 2019) بود که پس از انجام روایی و پایایی استفاده گردید. اطلاعات گردآوری‌شده با استفاده از آزمون­های آماری توصیفی و استنباطی در نرم­افزار SPSS با نسخه­ی 21 تجزیه‌وتحلیل شدند.  یافته ­ها: دو گروه ازنظر سنی همگن بودند. میانگین نمرات در حیطه­ی آگاهی، رفتار کم­تحرکی جسمی و تمامی سازه­های مدل اعتقاد بهداشتی، قبل از مداخله در هر دو گروه تفاوت آماری معنی­داری نداشت، اما بعد از مداخله در گروه آزمون نسبت به قبل از مداخله تفاوت آماری معنی­داری داشت (001/0 P Background & Aims: Sedentary lifestyle is the fourth leading cause of death worldwide. More than %80 of adolescents and young people, especially young girls, worldwide do not have enough physical activity. The present study was designed to determine the effect of education based on health belief model on high-risk sedentary physical activity in female students. Methods & Materials: In this randomized controlled clinical trial, 62 female students of Mashhad University of Medical Sciences in 2020-2021 were selected by convenience sampling method and randomly divided into experimental and control groups based on the dormitory. The educational intervention was performed in two training sessions of 60 to 90 minutes in the form of a webinar, based on the structures of the health belief model. Data collection tools include demographic information form, a researcher-made questionnaire including health belief model constructs, knowledge and subscale of physical activity questionnaire, and Persian version of Youth Risk Behavior Assessment Questionnaire (YRBS 2019) (YRBS 2019), which were used after assessing validity and reliability. The collected data were analyzed using descriptive and inferential statistical tests with SPSS software version 21. Results: Two groups were homogeneous based on age. Before the intervention, there were not statistically significant differences between both groups in the mean scores in the field of Knowledge, high-risk physical mobility behavior, and all the health belief model constructs, , but after the intervention, the differences between two groups in the mentioned criteria were statistically significant (P مدل اعتقاد بهداشتی, رفتار پرخطر, کم­تحرکی جسمی, دانشجویان دختر Health Belief Model, High-Risk Behavior, Physical Inactivity, Female Students 846 856 http://unmf.umsu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-247-3&slc_lang=en&sid=1 Nasrin Zahmatkesh Rokhi نسرین زحمتکش رخی rokhi.nasrin@gmail.com 100319475328460032638 100319475328460032638 No Msc student, Student Research Committee, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran دانشجوی ارشد مامایی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران Samira Ebrahimzadeh Zagami سمیرا ابراهیم زاده ذگمی ebrahimzadehzs@mums.ac.ir 0939610558 100319475328460032639 Yes Assistant professor in reproductive health, Nursing and Midwifery Care Research Center, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran (Corresponding Author) استادیار، مرکز تحقیقات مراقبت‌های پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران (نویسنده مسئول) Seyed Reza Mazloum سیدرضا مظلوم mazlomr@mums.ac.ir 100319475328460032640 100319475328460032640 No Faculty of nursing, School of Nursing and Midwifery, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran گروه داخلی جراحی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران Maryam Moradi مریم مرادی moradim@mums.ac.ir 100319475328460032641 100319475328460032641 No Faculty of midwifery, School of Nursing and Midwifery, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran گروه مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران