Nursing and Midwifery Journal

fa پیشگویی‌کننده‌های قصد تغذیه انحصاری با شیر مادر در زنان باردار ایرانی: کاربردی از تئوری رفتار برنامه‌ریزی‌شده PREDICTORS OF EXCLUSIVE BREASTFEEDING INTENTION IN IRANIAN PREGNANT WOMEN: AN APPLICATION OF THEORY OF PLANNED BEHAVIOR آموزش بهداشت Health Education پژوهشي Research پیش‌زمینه و هدف: تغذیه انحصاری با شیر مادر در 6 ماه اول زندگی و تداوم آن به همراه غذاهای کمکی تا دوسالگی، مطمئن‌ترین، ارزان‌ترین و اثربخش‌ترین روش تغذیه کودکان است. علیرغم آثار و پیامدهای مثبت رفتار تغذیه انحصاری با شیر مادر روی سلامت کودک و مادر، بیشتر مادران از آن استقبال نمی‌کنند. تعیین عوامل مؤثر بر قصد رفتار تغذیه انحصاری با شیر مادر در اتخاذ این رفتار ضروری بوده و در این راستا استفاده از تئوری‌ها و مدل‌های تغییر رفتار کمک‌کننده است. لذا این مطالعه به‌منظور تعیین پیشگوی کنندههای قصد رفتار تغذیه انحصاری با شیر مادر بر اساس تئوری رفتار برنامه‌ریزی‌شده در زنان باردار شهر ارومیه انجام گرفت. مواد و روش کار: این مطالعه توصیفی‌ از نوع مقطعی-همبستگی بر روی 200 مادر باردار مراجعه‌کننده به مراکز خدمات جامع سلامت شهر ارومیه انجام گرفت. نمونه‌ها به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از یک پرسشنامه روا و پایا شامل سؤالات دموگرافیک، آگاهی، سازه‌های تئوری رفتار برنامه‌ریزی‌شده استفاده شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از روش‌های آمار توصیفی و استنباطی در نرم‌افزار SPSS نسخه 22 انجام شد. یافته‌ها: مطالعه آشکار کرد که بین قصد تغذیه انحصاری با شیر مادر و آگاهی، نگرش، هنجارهای انتزاعی و کنترل رفتاری درک‌شده همبستگی مثبت و معنادار آماری وجود داشت. تئوری رفتار برنامه‌ریزی‌شده 6/34 درصد از واریانس قصد رفتاری را پیشگویی کرد و هنجارهای انتزاعی (01/0p <،527/0= β) و آگاهی (05/0p <،136/0 β=) قوی‌ترین پیشگویی‌کننده‌ها بودند. بحث و نتیجه‌گیری: نتایج این مطالعه، تأثیر آگاهی و هنجارهای انتزاعی را بر قصد تغذیه انحصاری با شیر مادر زنان باردار شهر ارومیه تائید کرد. لذا به نظر می‌رسد به‌منظور بهبود سلامت زنان، کودکان و ترویج تغذیه انحصاری با شیر مادر می‌توان در برنامه‌های آموزشی نقش این عوامل را مدنظر داشت.   Background & Aim: Exclusive breastfeeding in the first six months of life and its continuation along with complementary foods until two years old is the safest, cheapest, and most effective method of children feeding. Despite the positive effects of exclusive breastfeeding on the health of the child and mother, most mothers do not welcome it. Determining the factors affecting the intention of exclusive breastfeeding is necessary in adopting this behavior, and in this regard, the use of theories and models of behavior change is helpful. Therefore, this study was conducted to determine the predictors of exclusive breastfeeding intention based on the Theory of Planned Behavior (TPB) in pregnant women of Urmia city. Materials & Methods: This descriptive cross-sectional correlational study was conducted on 200 pregnant women referring to Urmia Health Centers, Iran. The samples were selected by multi-stage cluster sampling method. A valid and reliable three-part questionnaire including demographic variables, knowledge, and constructs of the theory of planned behavior (TPB) was used to collect the data. Data analysis was conducted using descriptive and inferential statistics methods in SPSS software ver. 22.0. Results: The results showed a positive statistical correlation between the intention to exclusively breastfeed and the factors of knowledge, attitude, subjective norms, and perceived behavioral control. The theory of planned behavior (TPB) was able to predict 34.6% of the variation in behavioral intention, with subjective norms (β=0.527, p<0.01) and knowledge (β=0.136, p<0.05) being the most significant predictors. Conclusion: The results confirmed the effect of subjective norms and knowledge on the exclusive breastfeeding intention of Urmia pregnant women. Therefore, these factors can be considered in educational programs to improve the health of women and children and promote exclusive breastfeeding. رفتار تغذیه انحصاری با شیر مادر, قصد, زنان باردار, تئوری رفتار برنامه‌ریزی‌شده Exclusive Breastfeeding, Intention, Pregnant Women, Theory of Planned Behavior 16 26 http://unmf.umsu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4172-1&slc_lang=fa&sid=1 Behrouz Fathi بهروز فتحی behrooz_f2011@yahoo.com 100319475328460037348 100319475328460037348 No Department of Health Economics and Management, School of Public Health, Social Determinants of Health Research Center, Clinical Research Institute, Urmia University of Medical Sciences, Urmia, Iran گروه اقتصاد و مدیریت سلامت، دانشکده بهداشت، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، پژوهشکده تحقیقات بالینی،دانشگاه علوم پزشکی ارومیه، ارومیه، ایران Sima Ghorbanzadeh سیما قربانزاده sima.ghrbnzdh@gmail.com 100319475328460037349 100319475328460037349 No Masters in Health education & Promotion, Social Determinants of Health Research Center, Clinical Research Institute, Urmia University of Medical Sciences, Urmia, Iran Masters in Health education & Promotion, Department of Public Health, School of Health, Urmia University of Medical Sciences, Urmia, Iran کارشناسی ارشد، آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، پژوهشکده تحقیقات بالینی، دانشگاه علوم پزشکی ارومیه، ارومیه، ایران کارشناسی ارشد، آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت، گروه بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ارومیه، ارومیه، ایران Vahid Alinejad وحید علی نژاد vahidalinejad64@gmail.com 100319475328460037350 100319475328460037350 No Assistant Professor, Biostatistics, School of Medicine, Urmia University of Medical Sciences, Urmia, Iran استادیار، گروه آمار زیستی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ارومیه، ارومیه، ایران zahra moradi زهرا مرادی zahra.moradi@gmail.com 100319475328460037351 100319475328460037351 No Masters in Epidemiology, Urmia Health Center, Urmia University of Medical Sciences, Urmia, Iran کارشناسی ارشد، اپیدمیولوژی، مرکز بهداشت شهرستان ارومیه، دانشگاه علوم پزشکی ارومیه، ارومیه، ایران Samira Firouzian سمیرا فیروزیان samirafirooziyan@gmail.com 100319475328460037352 100319475328460037352 No PhD in Biology and Control of Disease Vectors, Urmia Health Center, Urmia University of Medical Sciences, Urmia, Iran دکتری، بیولوژی و کنترل ناقلین بیماری‌ها، مرکز بهداشت شهرستان ارومیه، دانشگاه علوم پزشکی ارومیه، ارومیه، ایران Zahra Khanzadeh زهرا خانزاده khanzadehza@yahoo.com 100319475328460037353 100319475328460037353 No Masters in Counseling in Midwifery, Urmia Health Center, Urmia University of Medical Sciences, Urmia, Iran کارشناسی ارشد، مشاوره در مامایی، مرکز بهداشت شهرستان ارومیه، دانشگاه علوم پزشکی ارومیه، ارومیه، ایران Kajal Yasamani کژال یاسمنی k62yasamani@gmail.com 100319475328460037354 100319475328460037354 No Masters in Health education & Promotion, Department of Public Health, School of Health, Urmia University of Medical Sciences, Urmia, Iran کارشناسی ارشد، آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت، گروه بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ارومیه، ارومیه، ایران Alireza Didarloo علیرضا دیدارلو adidarloo@yahoo.com 100319475328460037355 100319475328460037355 Yes Professor, Department of Public Health, School of Health, Social Determinants of Health Research Center, Clinical Research Institute, Urmia University of Medical Sciences, Urmia, Iran (Corresponding Author) استاد، گروه بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، پژوهشکده تحقیقات بالینی، دانشگاه علوم پزشکی ارومیه، ارومیه، ایران (نویسنده مسئول)