fa مقایسه اثربخشی سه شیوه مداخله کتاب‌درمانی، درمان فعال‌سازی رفتاری و شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر پریشانی روان‌شناختی در زنان مبتلا به دیابت نوع دو: یک مطالعه نیمه تجربی روانپزشکی- روان شناسی Psychiatry & Psychology پژوهشي Research <span style="font-size:8.5pt"><span style="line-height:17pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:9.5pt"><span style="font-family:Nazanin">پیش‌زمینه و هدف:</span></span></b><span lang="FA" style="font-size:9.5pt"><span style="font-family:Nazanin"> عوارض دیابت به‌عنوان یک بیماری مزمن، باعث ایجاد پریشانی روان‌شناختی در مبتلایان می‌شود و افسردگی، اضطراب و استرس که از مؤلفه‌های این پریشانی هستند بر روند مدیریت بیماری و پیامدهای آن تأثیر می‌گذارند. بر این اساس، هدف این پژوهش مقایسه سه روش مداخله کتاب‌درمانی، درمان فعال‌سازی رفتاری و شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر پریشانی روان‌شناختی در زنان مبتلا به دیابت نوع دو بود.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:8.5pt"><span style="line-height:17pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:9.5pt"><span style="font-family:Nazanin">مواد و روش کار: </span></span></b><span lang="FA" style="font-size:9.5pt"><span style="font-family:Nazanin">این<b> </b>پژوهش به‌صورت نیمه تجربی با طرح پیش‌آزمون - پس‌آزمون با گروه کنترل اجرا شد. </span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:9.5pt"><span style="font-family:Nazanin">جامعه آماری آن زنان مبتلا به دیابت نوع دو‌‌ مراجعه‌کننده به کلینیک سجاد تهران در سه ماه نخست سال 1402 بود که 60 نفر با </span></span><span lang="FA" style="font-size:9.5pt"><span style="font-family:Nazanin">نمونه‌گیری در دسترس </span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:9.5pt"><span style="font-family:Nazanin">انتخاب و به‌صورت تصادفی ساده در چهار گروه جایگذاری شدند. داده‌ها در دو مرحله پیش‌آزمون و پس‌آزمون با مقیاس افسردگی، اضطراب و استرس لویبوند و لویبوند (۱۹۹۵) جمع‌آوری شدند. تحلیل آماری با نرم‌افزار </span></span>SPSS<span lang="FA" style="font-size:9.5pt"><span style="font-family:Nazanin"> نسخه ۲۲ با روش تحلیل کوواریانس چندمتغیری انجام شد.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:8.5pt"><span style="line-height:17pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="AR-SA" style="font-size:9.5pt"><span style="font-family:Nazanin">یافته‌ها:</span></span></b><span lang="AR-SA" style="font-size:9.5pt"><span style="font-family:Nazanin"> نتایج نشان‌دهنده تأثیر معنادار هر سه مداخله بر افسردگی، اضطراب و استرس در سطح 05/0 بود (05/0> </span></span>P<span lang="AR-SA" style="font-size:9.5pt"><span style="font-family:Nazanin">). همچنین، تفاوتی معنادار (05/0> </span></span>P<span lang="AR-SA" style="font-size:9.5pt"><span style="font-family:Nazanin">) بین تأثیر شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی با درمان فعال‌سازی رفتاری و کتاب‌درمانی بر افسردگی، اضطراب و استرس مشاهده شد، اما بین تأثیر درمان فعال‌سازی رفتاری با کتاب‌درمانی تفاوتی معنادار مشاهده نشد (05/0<</span></span>P<span lang="FA" style="font-size:9.5pt"><span style="font-family:Nazanin">)</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:9.5pt"><span style="font-family:Nazanin">.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:8.5pt"><span style="line-height:17pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:9.5pt"><span style="font-family:Nazanin">بحث و نتیجه‌گیری:</span></span></b><span lang="FA" style="font-size:9.5pt"><span style="font-family:Nazanin"> با توجه به تأثیر و پایداری بیشتر </span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:9.5pt"><span style="font-family:Nazanin">شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی</span></span><span lang="FA" style="font-size:9.5pt"><span style="font-family:Nazanin">، اجرای این مداخله با هدف کاهش پریشانی روان‌شناختی ناشی از عوارض دیابت همراه با درمان‌های پزشکی در مراکز درمانی پیشنهاد می‌شود.</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:9.5pt"><span style="font-family:Nazanin"></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><i><span lang="EN" new="" roman="" style="font-family:" times="">Background & Aims</span></i></b><span new="" roman="" style="font-family:" times="">: </span><span lang="EN" new="" roman="" style="font-family:" times="">Complications of diabetes, as a chronic disease, can lead to psychological distress in patients. Depression, anxiety, and stress, which are elements of this distress, can impact the management of the disease and its consequences. Therefore, this study aims to compare the effects of bibliotherapy, behavioral activation therapy, and mindfulness-based cognitive therapy on reducing psychological distress in women with type 2 diabetes.</span><span style="font-family:"Times New Roman","serif""></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><i><span lang="EN" new="" roman="" style="font-family:" times="">Materials & Methods</span></i></b><span new="" roman="" style="font-family:" times="">: </span><span lang="EN" new="" roman="" style="font-family:" times="">This research employed as a semi-experimental design with a pre-test-post-test approach and included a control group. The study focused on females with type 2 diabetes referred to Sajjad Clinic in Tehran during the first three months of 2023. Sixty participants were selected using convenience sampling and then randomly assigned to four groups. The data were collected in two phases: pre-test and post-test. The depression, anxiety, and stress levels were measured using the Lovibond and Lovibond (1995) scale. Statistical analysis was done with SPSS software version 22.0 using the multivariate covariance analysis method.</span><span style="font-family:"Times New Roman","serif""></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><i><span lang="EN" new="" roman="" style="font-family:" times="">Results</span></i></b><span new="" roman="" style="font-family:" times="">:</span><span lang="EN" new="" roman="" style="font-family:" times=""> The results indicated that all three interventions had a significant effect on depression, anxiety, and stress (P<0.05). Additionally, there was a significant difference between the impact of mindfulness-based cognitive therapy compared to behavioral activation treatment and bibliotherapy on depression, anxiety, and stress (P<0.05). However, there was no significant difference between the effects of behavioral activation treatment and bibliotherapy for depression (P </span><span dir="RTL" lang="FA" new="" roman="" style="font-family:" times=""><</span><span lang="EN" new="" roman="" style="font-family:" times=""> 0.05)</span><span new="" roman="" style="font-family:" times="">.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><i><span lang="EN" new="" roman="" style="font-family:" times="">Conclusion</span></i></b><span new="" roman="" style="font-family:" times="">: </span><span lang="EN" new="" roman="" style="font-family:" times="">It is recommended to introduce mindfulness-based cognitive therapy in medical centers to alleviate psychological distress caused by diabetes complications and medical treatments, owing to its superior efficacy and stability.</span></span></span></span></span><br> &nbsp; پریشانی روان‌شناختی, شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی, کتاب‌درمانی, فعال‌سازی رفتاری, دیابت نوع دو Behavioral Activation, Bibliotherapy, Mindfulness, Psychological Distress, Type 2 Diabetes Mellitus 146 160 http://unmf.umsu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4212-1&slc_lang=fa&sid=1 Mahdokht Khademhoseini مهدخت خادم حسینی mahdokhtkhademhoseni@gmail.com 0061544159 100319475328460037669 No PhD student in psychology, Department of Psychology, Borujerd branch, Islamic Azad University, Borujerd, Iran دانشجوی دکترای روانشناسی، گروه روانشناسی، واحد بروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی، بروجرد، ایران Alireza Meraati علیرضا مرآتی alirezamerati28@gmail.com 1090253966 100319475328460037670 Yes Assistant Professor, Department of Psychology, Payame Noor University, Tehran, Iran (Corresponding Author) استادیار، گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران (نویسنده مسئول) Hasan piriaei حسن پیریایی h.piriaei@iaub.ac.ir 0061544159 100319475328460037671 No Assistant Professor, Department of Mathematics, Borujerd Branch, Islamic Azad University, Borujerd, Iran استادیار، گروه ریاضی، واحد بروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی، بروجرد، ایران Kambiz Roshanaei کامبیز روشنایی kambizroshanaei@gmail.com 2470308542 100319475328460037672 No Assistant Professor, Department of Biology, Qom Branch, Islamic Azad University, Qom, Iran استادیار، گروه بیولوژی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران