en تأثیر طب فشاری بر کیفیت خواب بیماران تحت درمان با همودیالیز پرستاری Nursing پژوهشي Research   تأثیر طب فشاری بر کیفیت خواب بیماران تحت درمان با همودیالیز     زهرا عرب * [1] ، علیرضا شریعتی [2] ، حمیدرضا بهرامی [3] ، حمید آسایش [4] ، محمدعلی وکیلی [5]     تاریخ دریافت 18/08/1390 تاریخ پذیرش 29/09/1390     چکیده   پیش زمینه و هدف: اختلال خواب یکی از شکایت‌های شایع در بیماران مبتلا به نارسایی پایانی کلیه می‌باشد. این مطالعه با هدف بررسی تأثیر طب فشاری بر کیفیت خواب بیماران تحت درمان با همودیالیز انجام شد .   مواد و روش‌ها: این مطالعه از نوع کارآزمایی بالینی تصادفی دو سوکور بوده که در آن 108 بیمار تحت همودیالیز مراجعه کننده به سه مرکز آموزشی درمانی امام رضا (ع)، شهید هاشمی‌نژاد و امام زمان (عج) مشهد با روش تخصیص تصادفی در سه گروه طب فشاری، گروه نقاط کاذب و کنترل در سال 1390 مورد بررسی قرار گرفتند. در گروه طب‌فشاری ماساژ نقاط شن‌من ( HT7 ) مچ دست‌ها به‌مدت 3 دقیقه در هر نقطه، هفته‌ای سه بار برای چهار هفته در حین دیالیز و در گروه نقاط کاذب، ماساژ با همان فن در فاصله 5/1-1 سانتی‌متری از نقاط اصلی انجام‌گردید. برای گروه کنترل فقط مراقبت‌های معمول صورت‌گرفت. ابزار گردآوری داده‌ها پرسش­نامه کیفیت خواب پیتزبرگ و چارت خواب بود. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از آزمون‌های تحلیل واریانس، کروسکال‌والیس، تی‌زوجی، ویلکاکسون و تحلیل واریانس با اندازه‌گیری‌های مکرر استفاده گردید.   یافته‌ها: بعد از مداخله، بهبود در نمره کل شاخص کیفیت خواب پیتزبرگ (‌000/0‌ P= ‎ ‌ ‎ ‌) و مقیاس‌های فرعی کیفیت خواب ذهنی (‌000/0‌ P= ‎ ‌ ‎ ‌)، خواب نهفته (‌000/0‌ P= ‎ ‌ ‎ ‌)، مدت ‌زمان واقعی خواب (‌000/0‌ P= ‎ ‌ ‎ ‌)، کفایت خواب (‌000/0‌ P= ‎ ‌ ‎ ‌)، اختلالات خواب (003/0‌ P= ‎ ‌ ‎ ‌)، عملکرد روزانه (‌000/0‌ P= ‎ ‌ ‎ ‌) در گروه طب‌فشاری مشاهده‌ شد. در مقایسه دو‌به‌دو گروه‌ها، بین گروه طب‌فشاری با گروه نقاط‌کاذب و گروه کنترل، درنمره کل و همه اجزاء به­جز مصرف داروی خواب‌آور و کفایت خواب اختلاف معنی‌داری وجود ‌داشت. بر اساس داده‌های چارت خواب، افزایش کیفیت خواب و کاهش تعداد بیداری شبانه در گروه طب‌فشاری مشاهده‌ شد.   بحث و نتیجه‌گیری: طب‌فشاری در بهبود کیفیت خواب بیماران دیالیزی تأثیر مثبت دارد و می‌تواند به­عنوان یک روش درمانی غیر‌تهاجمی برای درمان اختلالات خواب در این بیماران توصیه گردد.   کلید‌واژه‌ها: طب فشاری، همو دیالیز، کیفیت خواب     دوماهنامه دانشکده پرستاری و مامایی ارومیه، دوره دهم، شماره دوم، پی در پی 37، خرداد و تیر 1391، ص 245-237     آدرس مکاتبه: کیلومتر 2 جاده گرگان به ساری، دانشگاه علوم پزشکی گرگان (بنیاد فلسفی)، دانشکده پرستاری و مامایی بویه، تلفن:01714426900   Email: shariati1382@yahoo.com   این مقاله از پایان نامه دانشجویی استخراج شده است. مربوط به طرح مرکزتحقیقات دانشگاه علوم پزشکی گلستان با کد2484/35/پ گ مورخ 24/11/89می‌باشد و در مرکز ثبت کارآزمایی بالینی ایران با کد IRCT201106145864N2 ثبت گردیده است.   [1] کارشناس‌ارشد پرستاری مراقبتهای ویژه، دانشکده پرستاری مامایی بویه‌گرگان (نویسنده مسئول)   [2] کارشناس ارشد آموزش پرستاری، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی گلستان   [3] دکترای پزشکی، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، متخصص طب‌سنتی‌چینی   [4] کارشناس ارشد پرستاری، عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی قم   [5] دکترای آمار، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی گلستان   The Effect of Acupressure on Quality of Sleep in hemodialysis patients     Arab Z [1] *, Shariati AR [2] , Bahrami HR [3] , Asayesh H [4] , Vakili MA [5]     Received: 9 Nov, 2011 Accepted: 20 Dec, 2011     Abstract   Background & Aims : Sleep disturbance is a common complaint among patients with end-stage renal disease. The aim of this study is to determine the effect of acupressure on the quality of sleep in hemodialysis patients.   Materials & Methods : in this randomized double blind clinical trial, 108hemodialysis patientsof ‎ ‌ ‌ three hemodialysis units of Imam Reza, Shahid Hasheminejad and Emam Zaman hospitals of Mashhad city were assigned to three groups: acupressure, sham acupressure, and the control group via balanced randomized method. The subjects in the acupressure group were given a massage of the Shenmen (HT7) points on the wrists for three minutes on each point for three times a week, for up to four weeks during dialysis. The same technique was used for subjects in the sham acupressure group however it was done 1-1.5 centimeter away from the main points. For control group, they were only given the usual medical care. Pittsburg Sleep Quality Index (PSQI) Questionnaire and the Sleep Log were used for gathering the data and for data analysis one way ANOVA, Kruskal-Wallis, paired t-test, Wilcoxon, and repeated measure ANOVA were used.   Result : the global score of PSQI (p = 0.000) and subscale scores of the subjective sleep quality (p = 0.000), sleep latency (p = 0.000), sleep duration (p = 0.000), sleep sufficiency (p = 0.000), sleep disturbance (p=0.003), and daily performance (p = 0.000) were improved in acupressure group patients after intervention. In paired analysis of the groups (the acupressure group with the sham acupressure group and the control group in respect), a significant difference was found in the global score and all the subscale scores, but this difference was not significant in terms of sleep sufficiency and sleep medication. According to the results of the Sleep Log, an increase in sleep quality and a decrease in the number of sleepless periods during night were found for the acupressure group.   Conclusion: The study shows that acupressure has a positive effect on the sleep quality of patients undergoing dialysis, and it can be used as a noninvasive way to treat sleep disturbance in such patients.   Keywords: Acupressure, Hemodialysis, ‎ Sleep quality     Address: 2 km road to Gorgan, Sari, Gorgan University of Medical Sciences (Philosophical Foundation), Faculty of of Nursing and Midwifery boyeh , Tel : (+98) 1714426900 Email: shariati1382@yahoo.com   [1] MSc of Critical Care Nursing, Faculty of Nursing and Midwifery boyeh gorgan(Corresponding Auther )   [2] MSc of Nursing Education, Assistant Professor of University of Medical Sciences, Golestan, Iran   [3] P.h.D of Medical, Specialist of Chinese Traditional Medicine, Assistant Professor of University of Medical Sciences, Mashhad, Iran  [4] MSc of Nursing, Assistant Professor of University of Medical Sciences, Qom,Iran  [5] P.h.D of Biostatistician, Assistant Professor of University of Medical Sciences, Golestan, Iran 0 0 http://unmf.umsu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-190&slc_lang=en&sid=1 Z. Arab زهرا عرب 10031947532846002768 10031947532846002768 Yes A. R. Shariati علیرضا شریعتی 10031947532846002769 10031947532846002769 No H. R. Bahrami حمیدرضا بهرامی 10031947532846002770 10031947532846002770 No H. Asayesh حمید آسایش 10031947532846002771 10031947532846002771 No M. A. Vakili محمدعلی وکیلی 10031947532846002772 10031947532846002772 No