en تأثیر برنامه‌های خودمدیریتی بر پیروی از رژیم غذایی و اضافه وزن بین دو جلسه دیالیز در بیماران تحت درمان با همودیالیز پرستاری Nursing پژوهشي Research   تأثیر برنامه‌های خودمدیریتی بر پیروی از رژیم غذایی و اضافه وزن بین دو جلسه دیالیز در بیماران تحت درمان با همودیالیز     اسفندیار بالجانی [1] *، حسین حبیب زاد ه [2] ، ژاله رحیمی [3] ، افسانه عظیم پور [4] ، صالح سلیمی [5]     تاریخ دریافت 10/12/1391 تاریخ پذیرش 01/02/1392     چکیده   پیش زمینه و هدف: عدم تبعیت از رژیم غذایی در میان بیماران دیالیزی شایع و از مشکلات جدی در این بیماران است . علیرغم وجود شواهدی مبنی بر اثربخشی مداخلات خودمدیریتی در بیماری‌های مزمن، مطالعات کمی در زمینه ارزش برنامه‌های خودمدیریتی در بیماران تحت درمان با همودیالیز صورت گرفته است. این تحقیق با هدف تأثیر برنامه‌های خودمدیریتی بر تبعیت از رژیم غذایی و اضافه وزن بین دو جلسه دیالیز در بیماران تحت درمان با همودیالیز انجام شد.   مواد و روش کار: این مطالعه از نوع نیمه تجربی است. تعداد نمونه شامل 82 نفر از بیماران تحت درمان با همودیالیز مراجعه کننده به بخش دیالیز بیمارستان طالقانی ارومیه بود. بیماران بعد از همسان‌سازی به صورت تصادفی در دو گروه مداخله و شاهد قرار گرفتند. داده‌ها قبل و بعد از 12 هفته مداخله، توسط فرم مشخصات دموگرافیک و پرسشنامه تبعیت رفتاری بیماران کلیوی تکمیل شد و با استفاده از آمار توصیفی ، آزمون تی زوج و آزمون تی گروه‌های مستقل تجزیه تحلیل شدند.   یافته‌ها: نتایج نشان داد که اختلاف میانگین تبعیت از رژیم غذایی و محدودیت مایعات و اضافه وزن بین دو جلسه دیالیز قبل از مداخله بین گروه مداخله و شاهد معنی‌دار نبود. همچنین نتایج نشان داد بعد از مداخله اختلاف میانگین اضافه وزن بین دو جلسه دیالیز و خرده مقیاس رعایت محدودیت مایعات، تبعیت پتاسیم - فسفات و محدودیت سدیم بین گروه مداخله و شاهد معنی‌دار بود(05/0 P< ) اما خرده مقیاس خودمراقبتی و تبعیت در مواقع خاص بین دو گروه معنی‌دار نبود.   بحث و نتیجه گیری: نتایج این مطالعه تأثیر برنامه‌های خودمدیریتی بر کنترل بیماری در بیماران همودیالیزی را نشان داد. با توجه به کمبود نیروی انسانی در پرستاری و اهمیت مشارکت بیماران در مدیریت بیماری‌های مزمن ، توسعه برنامه‌های خودمدیریتی می‌تواند جایگزین روش‌های آموزش سنتی و پاسخی به چالش‌های مذکور باشد.   کلید واژه‌ها: خودمدیریتی، تبعیت از رژیم غذایی، همودیالیز     مجله دانشکده پرستاری و مامایی ارومیه، دوره یازدهم، شماره چهارم، پی در پی 45، تیر 1392، ص 268-259     آدرس مکاتبه: ارومیه، جاده فرودگاه، واحد شماره 3 دانشگاه آزاد اسلامی، دانشکده دامپزشکی و پیراپزشکی، گروه پرستاری، تلفن:2719900-0441، 09141404082   Email: baljani1@yahoo.com   1 مربی گروه پرستاری دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارومیه (نویسنده مسئول)*   [2] استادیار گروه پرستاری دانشکده پرستاری ومامایی ارومیه   [3] کارشناس ارشد پرستاری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارومیه   [4] کارشناس ارشد پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی ارومیه   [5] استادیار گروه پرستاری دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارومیه  Effect of self management programs on dietary adherence and interdialytic weight gain in patients undergoing hemodialysis.    Baljani ES [1] *, Habibzadeh H [2] , Rahimi J [3] , Azimpour A [4] , Salimi S [5]     Received: 1 Mar, 2013 Accepted: 21 Apr, 2013  Abstract  Background & Aims : Poor adherence to dietary among dialysis patients is a common and serious problem among patients. Despite of the effectiveness of self-management programs in chronic diseases, few studies have been conducted in the importance of self-management programs in patients treated with hemodialysis. This study tries to determine the effect of self-management programs on dietary adherence and interdialytic weight gain in patients undergoing hemodialysis.   Materials & Methods : This is a quasi - experimental study. The sample included 82 hemodialysis patients referred to Taleghani dialysis center, Urmia. Eligible patients were randomly divided into two groups, control and experimental. Data were obtained by using a demographic data form, and Renal Adherence Behavior Questionnaire before and after 12 weeks of intervention and they were analyzed by using descriptive statistics, paired t-test and independent samples t-test.  Results: There were no statistically significant differences Pre-test mean scores for adherence to dietary and fluid restriction and IDWG in both intervention and control groups. There was a significant difference between the experimental and control groups in terms of pre-to post-intervention changes in sub scale fluid restriction adherence potassium phosphate and sodium restrictions (p 0 0 http://unmf.umsu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-277&slc_lang=en&sid=1 E. S. Baljani اسفندیار بالجانی 10031947532846004785 10031947532846004785 Yes H. Habibzadeh حسین حبیب زاده 10031947532846004786 10031947532846004786 No J. Rahimi ژاله رحیمی 10031947532846004787 10031947532846004787 No A. Azimpour افسانه عظیم پور 10031947532846004788 10031947532846004788 No S. Salimi صالح سلیمی 10031947532846004789 10031947532846004789 No