en سطوح و پیشگویی‌کننده‌های درشت مغذی‌ها در شیر رسیده انسان مامایی Midwifery پژوهشي Research پیش‌زمینه و هدف: تغذیه با شیر مادر به خاطر منافعی که برای کاهش عوارض و مرگ‌و‌میر نوزاد و کمک به کنترل هزینه­های مراقبت­های بهداشتی دارد، یک استراتژی مهم در بهداشت عمومی به شمار می­آید. شیر مادر با دارا بودن درشت مغذی­ها و ریزمغذی‌های متنوع، نقش تغذیه‌ای و بیولوژیکی خود را در رشد و تکامل بهینه نوزاد ایفا می­کند. با توجه به اهمیت تغذیه با شیر مادر، این مطالعه باهدف تعیین سطوح و پیشگویی­کننده­های درشت مغذی­ها در شیر رسیده انسان انجام شد. مواد و روش‌ها: این مطالعه توصیفی - تحلیلی در طی ماه­های مهر تا بهمن سال 1397 در شهر تبریز انجام شد. تعداد 102 نفر از زنان زایمان کرده به روش سزارین یا واژینال با رعایت معیارهای ورود و خروج، با استفاده از نمونه­گیری در دسترس، انتخاب شدند. نمونه شیر رسیده مادران در روز 1±15 بعد از زایمان جمع‌آوری‌شده و با استفاده از دستگاه لاکتواسکن، درشت مغذی­های شیر (لاکتوز، چربی، پروتئین( و همچنین میزان انرژی شیر سنجیده شد. یافته ­ها: میانگین لاکتوز، پروتئین، چربی و انرژی شیر رسیده مادران در هر دو گروه به ترتیب عبارت بودند از:g/ml(30/7)، g/ml(78/2)، g/ml(65/3) و kcal/ml(81/68). فاکتورهای مؤثر بر مقادیر لاکتوز و چربی شیر مادران در هر دو گروه به ترتیب عبارت بودند از: وزن فعلی مادر، وزن تولد نوزاد و روش زایمان. نتیجه ­گیری: نتایج این مطالعه نشان داد که متغیرهایی مانند روش زایمان، پیشگویی­کننده­ی سطوح درشت مغذی­ها در شیر مادر هستند و آنچه مربوط به نتایج آنالیز چند متغیره می­شود حاکی از آن است که در شیر مادرانی که زایمان واژینال داشتند سطح لاکتوز بالاتر بود. با توجه به اهمیت درشت مغذی­ها در رشد و سلامت نوزاد، توجه به این فاکتورها و خصوصاً ترویج روش زایمان واژینال از اهمیت بالایی برخوردار است. Background & Aims: Breastfeeding is an important public health strategy due to its benefits in reducing the morbidity and mortality of infants and helping to control health care costs. Breastfeeding with various macronutrients and micronutrients plays its nutritional and biological roles in optimal growth and development of the infant. Based on the importance of breastfeeding, this study aimed to determine the levels of macronutrients in mature human milk, and the affecting factors. Materials & Methods: This case-control study was performed in Tabriz during September-February in 2018. A total of 102 women who were delivered by cesarean section or vaginal delivery were selected using convenience sampling. Breast milk samples were collected at 15 ± 1 day postpartum, and using the Lactoscan, milk macronutrients (lactose, fat, protein) and milk energy were measured. Results: Mean lactose, protein, lipid, and energy mature human milk’s in both groups were (7.30) g/ml, (2.78) g/ml, (3.65) g/ml, and (68.81) kcal/ml, respectively. Factors affecting breast milk lactose and fat levels included mother's current weight, infant's birth weight, and delivery mode. Conclusion: The results of this study showed that variables such as delivery mode predict the levels of macronutrients in breast milk. Due to the importance of macronutrients for infant growth and health, paying attention to these factors, especially promoting vaginal delivery, is important. شیر رسیده انسان, نوع زایمان, درشت مغذی, لاکتوز Mature human milk, Type of delivery, Macronutrient, Lactose 758 766 http://unmf.umsu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3080-1&slc_lang=en&sid=1 Sevil Hakimi سویل حکیمی hakimi sevil@gmail.com 100319475328460035092 100319475328460035092 No Associate Tabriz University of Medical Science, Tabriz University of Medical Science, Tabriz, Iran دانشیار علوم پزشکی تبریز، دانشکده پرستاری مامایی تبریز، تبریز، ایران Leila Zeynali لیلا زینالی leilazeynali58@yahoo.om 100319475328460035093 100319475328460035093 Yes MSc of Tabriz Medical Sciences, Tabriz University of Medical Science, Tabriz, Iran (Corresponding Author) کارشناس ارشد علوم پزشکی تبریز، دانشکده پرستاری مامایی تبریز، تبریز، ایران (نویسنده مسئول) Azize Farshbaf Khalili عزیزه فرشباف خلیلی farshbafa@tbzmed.ac.ir 100319475328460035094 100319475328460035094 No Assistant Professor of Tabriz Medical Sciences, Medical Research Center, Tabriz, Iran استادیار علوم پزشکی تبریز، مرکز تحقیقات پزشکی، تبریز، ایران Roghayyeh Nourizadeh رقیه نوری زاده rnourizadeh@gmail 100319475328460035095 100319475328460035095 No Assistant Professor of Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz Nursing and Midwifery School, Tabriz, Iran استادیار علوم پزشکی تبریز، دانشکده پرستاری مامایی تبریز، تبریز، ایران Mohammad Bagher Hosseini محمدباقر حسینی hosseini.neo@gmail.com 100319475328460035096 100319475328460035096 No PhD of Tabriz Medical Sciences, Tabriz Alzahra Hospital, Tabriz, Iran دکتری فوق تخصص بالینی علوم پزشکی تبریز، بیمارستان الزهرا علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران Shirin Khatibshahidi شیرین خطیب شهیدی shirin.kshahidi@gmail.com 100319475328460035097 100319475328460035097 No Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz Alzahra Hospital, Tabriz, Iran کارشناس علوم پزشکی تبریز، بیمارستان الزهرا علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران